Monarthropalpus flavus (Schrank, 1776)

Monarthropalpus flavus, gal sinekleri familyasına (Cecidomyiidae) ait, şimşir üzerinde yaşayan küçük bir sinek türüdür. Schrank tarafından 1776 yılında tanımlanmıştır ve familyanın en uzun süredir bilinen türlerinden biridir.

Erginler turuncu-sarı renkli, yaklaşık iki-üç milimetre boyunda küçük sineklerdir. Larvalar şimşir (Buxus) yapraklarının iki yüzeyi arasında beslenerek yaprak altında kabarık, sarımsı lekeler şeklinde galeriler oluşturur. Bir yaprakta çok sayıda turuncu larva bulunabilir. Ağır bulaşmalarda yapraklar sararır ve dökülür; bu nedenle tür, şimşirin süs bitkisi olarak yetiştirildiği bahçe ve parklarda önemli bir zararlı olarak bilinir. Yılda tek döl verir ve kışı larva olarak yaprak içinde geçirir. Aslen Avrupa kökenli olan tür, şimşir ticaretiyle Kuzey Amerika gibi başka bölgelere de taşınmıştır.

Gal sinekleri olarak da bilinen Cecidomyiidae familyasının üyeleri, küçük boyları ve kısa ömürleri nedeniyle arazide kolay gözden kaçar. Erginlerin vücudu yumuşak, bacakları ince ve uzundur; erkeklerin antenlerinde çoğunlukla halka şeklinde dizilmiş tüyler bulunur. Kanatlarda yalnızca birkaç belirgin damar vardır. Türlerin tanınmasında erginlerden çok, larvaların bitkide oluşturduğu gal ya da hasarın şekli ve konak bitki kullanılır.

Familyanın türleri ekosistemde önemli bir yer tutar: galler ve larvalar parazitoit arılar, kuşlar ve yırtıcı eklem bacaklılar için besin kaynağıdır. Pek çok türün yayılışı, konak bitkisinin yayılışıyla yakından ilişkilidir. Küçük boyları nedeniyle bu sineklerin dağılımı ancak gal kayıtları ve uzman çalışmaları sayesinde ortaya konabilmektedir; birçok ülkede tür listeleri hâlâ yeni kayıtlarla genişlemektedir.

Gal sineklerinde yaşam döngüsü genellikle kısadır ve bazı türler yılda birden fazla döl verir. Olgunlaşan larvalar çoğunlukla gali terk edip toprağa düşerek orada pupa olur ya da kışı gal içinde geçirir. İlkbaharda çıkan erginler, konak bitkinin uygun gelişme evresine denk gelecek şekilde yumurtalarını taze dokulara bırakır. Bu sıkı zamanlama, türlerin konak bitkiye ne kadar bağımlı olduğunu gösterir.