Microlipophrys adriaticus

Taksonomi

• Alem: Animalia
• Şube: Chordata
• Sınıf: Actinopterygii
• Takım: Blenniiformes
• Familya: Blenniidae
• Cins: Microlipophrys
• Tür: Microlipophrys adriaticus (Steindachner & Kolombatović, 1883)

ZEHİRLİ DEĞİLDİR.

Microlipophrys adriaticus, Blenniidae familyasına ait küçük boylu bir balıktır ve özellikle Adriyatik Denizi’nde yoğun olarak bulunur. Dağılımı, Doğu Akdeniz ve Ege kıyılarını da kapsar. Ortalama boyu 5–6 cm olup, nadiren 7 cm’ye ulaşabilmektedir. Vücut ince ve uzundur; baş yuvarlak, dudaklar kalındır. Renk kahverengimsi ile sarımsı arasında değişir, gövde üzerinde koyu lekeler bulunur. Erkekler üreme döneminde daha canlı renklenme gösterir ve baş bölgesinde hafif şişkinlik oluşabilir.

Tür genellikle 1–10 m derinlikte, kayalık kıyılarda, taş altlarında ve alg örtüsü arasında yaşam sürdürür. Habitat seçiminde yosun kaplı kayalık yapılar tercih edilir. Beslenme biçimi otçul–omnivor niteliktedir; bentik algler, küçük kabuklular ve epifitik mikroorganizmalar temel besin kaynaklarını oluşturur. Bu sayede alg büyümesinin kontrol edilmesinde önemli bir işlev üstlenir.

Üreme dönemi ilkbahar ve yaz aylarında gerçekleşir. Erkek bireyler taş ve kaya oyuklarında yuva yapar, dişilerin yumurta bırakmasını sağlar ve yumurtaları korur. Bu davranış, yavru hayatta kalma başarısını artıran önemli bir adaptasyondur.

Ekolojik olarak, alg ve küçük kabuklu popülasyonlarının dengelenmesinde kilit rol oynar. Kendisi ise daha büyük balıklar, kabuklular ve omurgasızlar için besin kaynağıdır. İnsanlarla ilişkisi bakımından ekonomik bir değer taşımaz, ancak dalgıçlar ve biyoloji meraklıları için gözlemlenmesi keyifli bir türdür. Zehirli olmadığı için insanlara herhangi bir tehdit oluşturmaz.

IUCN değerlendirmesine göre “Asgari Endişe (Least Concern)” kategorisindedir. Türün doğrudan av baskısı yoktur; ancak kıyı habitatlarının bozulması, kirlenme ve aşırı kıyı yapılaşması uzun vadede tehdit oluşturabilecek etkenlerdir.

Kaynaklar

• Patzner, R. A. (2001). Habitat utilization and depth distribution of small cryptobenthic fishes (Blenniidae, Gobiesocidae, Gobiidae, Tripterygiidae) in Ibiza (western Mediterranean Sea). Environmental Biology of Fishes, 61(4), 311–318.
• Kovačić, M., & Šanda, R. (2007). Blennies (Pisces: Blenniidae) in the eastern Adriatic Sea. Natura Croatica, 16(1), 1–18.
• Zander, C. D. (1986). Blenniidae. In Fishes of the North-Eastern Atlantic and the Mediterranean (pp. 1096–1112). UNESCO, Paris.
• Whitehead, P. J. P. et al. (1986). Fishes of the North-eastern Atlantic and the Mediterranean, Vol. III. UNESCO.
• Fotoğraf: https://www.inaturalist.org/photos/105277867

Kaynak: Ahmet Taşçı – Yaban Hayatı Bilimcisi