Melanophila cuspidata (Klug, 1829)

Melanophila cuspidata, Buprestidae (parlak odun böcekleri) familyasına ait bir böcek türüdür. Melanophila cinsinin üyeleri, orman yangınlarını uzaktan algılayabilen özel duyu organlarıyla ünlüdür ve bu nedenle yangın böcekleri olarak da anılır.

Erginler yaklaşık bir santimetre boyunda, yassı ve uzunca gövdeli böceklerdir. Vücut çoğunlukla mat siyah ya da koyu renklidir; bazı türlerde kanat örtüleri üzerinde küçük açık lekeler bulunur. Tür adı, kanat örtülerinin sivri uçlu sonlanmasına işaret eder. Göğsün yan taraflarında, kızılötesi ışınımı algılayabilen çukur şeklindeki duyu organları yer alır; bu yapılar böceğin çok uzaktaki yangınları fark etmesini sağlar.

Melanophila türleri yangından yeni çıkmış, yanmış ya da kavrulmuş ağaçlara yönelir. Yangın alanına ilk ulaşan böcekler arasında yer alır, henüz dumanı tüten alanlarda çiftleşir ve yumurtalarını yanmış ağaçların kabuğuna bırakırlar. Larvalar, savunma mekanizmaları çökmüş olan bu ağaçların kabuğu altında yassı galeriler açarak gelişir. Böylece rakip böceklere karşı büyük bir avantaj elde ederler.

Tür Akdeniz havzası, Kuzey Afrika ve Batı Asya'nın sıcak ve kurak bölgelerinde yayılış gösterir ve özellikle iğne yapraklı ağaçlarla ilişkilidir. Yangınlardan sonra ortaya çıkışı, yanmış orman ekosistemlerinin yeniden canlanmasında ilk halkalardan biridir. Yangın alanlarında insanlara yaklaşıp hafifçe ısırabildikleri bildirilse de tehlikeli değildir.