Lispe scalaris (Loew, 1847)

Lispe scalaris, sinekler takımının (Diptera) Muscidae familyasına bağlı Lispe cinsinde yer alan bir sinek türüdür. Bu cinsin üyeleri halk arasında kıyı ya da çamur sinekleri olarak bilinen, su kenarlarında yaşayan küçük ve orta boy sineklerdir. Tür, ilk kez Loew (1847) tarafından bilim dünyasına tanıtılmıştır.

Lispe türleri genellikle gri ya da kül rengi, gümüşi tozlanmalı bir vücuda sahiptir. Cinsin en ayırt edici özelliği, ağız çevresindeki palpların uç kısmının kaşık gibi genişlemiş ve çoğunlukla sarımsı renkte olmasıdır. Yüz bölgesi parlak gümüşi ya da beyazımsıdır; karın üzerinde ise koyu lekeler bulunabilir. Türlerin ayrımı çoğu zaman bacaklardaki kıl dizilimi, erkeklerin bacak yapısı ve karın desenleri gibi ayrıntılara dayanır ve uzman incelemesi gerektirir.

Bu sinekler göl, dere, bataklık ve deniz kıyılarındaki çamurlu ya da kumlu kenarlarda, çoğunlukla suyun hemen kıyısında koşarak hareket eder. Erginler avcıdır; su yüzeyinde ve kıyıda yakaladıkları küçük böcekleri, sivrisinek ve tatarcık gibi küçük sinekleri ve bunların larvalarını yerler. Erkekler, dişilerin önünde kanatlarını açıp kapatarak kur gösterileri yapar. Larvalar ıslak çamur ya da sığ su içinde gelişir ve onlar da küçük omurgasızlarla beslenen avcılardır. Bazı türler tuzlu ya da acı su ortamlarına uyum sağlamıştır.

Muscidae familyası dünya genelinde beş bini aşkın türle sineklerin en büyük ve en yaygın gruplarından biridir. Ev sineği de bu familyaya aittir. Familyanın üyeleri tam başkalaşım geçirir: yumurtadan çıkan bacaksız, baş kısmı belirgin olmayan kurtçuklar üç larva evresinden sonra fıçı biçimli bir pupa kabuğu içinde ergin hâle dönüşür. Muscidae sinekleri doğada ayrıştırıcı, avcı ve tozlayıcı olarak önemli roller üstlenir; bazı türler ise insan yerleşimlerine uyum sağlamış olup hijyen açısından önem taşır.

Türkiye'deki yayılışına ilişkin ayrıntılı bilgi sınırlı olsa da cinsin üyeleri ülkenin uygun yaşam alanlarında bulunabilir. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmaz.