Lichenomphalia umbellifera

Lichenomphalia umbellifera, Hygrophoraceae familyasına ait, mantar ve yeşil algın ortak yaşamıyla oluşan bir bazidiyolikendir. Eski kaynaklarda Omphalina ericetorum adıyla da geçer. Meyve cisimleri küçük, şapka genellikle 1–2 cm civarında, huni biçimli, kenarı oluklu ve dalgalı, renkleri soluk sarımsı kahverengi ile krem arasındadır. Seyrek dizilmiş, sapa doğru inen kalın lameller açık renklidir; sap ince ve kısadır.

Tür, özellikle çürümekte olan odun, turba ve asidik, nemli toprak üzerinde yetişir. Meyve cisimlerinin çevresinde, alg hücrelerini barındıran koyu yeşil, granüllü bir tabaka görülür. Bataklıklar, fundalıklar, turbalıklar ve serin iğne yapraklı ormanlar tipik yaşam alanlarıdır. Kuzey Yarımküre'nin serin ve ılıman bölgelerinde, dağlık alanlarda ve kutup çevresinde geniş bir yayılışa sahiptir.

Lichenomphalia cinsi, bir yeşil alg ile ortak yaşam kurarak liken oluşturan, şapkalı mantarlar arasında ender görülen bir gruptur. Bu türlerin mantar ortağı küçük, huni biçimli, sapa doğru inen seyrek lamelli meyve cisimleri oluşturur; alg ortağı ise Coccomyxa cinsine ait tek hücreli bir yeşil algdir. Alg hücreleri, toprak ya da çürümüş odun yüzeyinde yeşil, granüllü bir tabaka oluşturan mantar iplikleri tarafından sarılır; bu tabaka likenin fotosentez yapan bedenidir.

Meyve cisimleri genellikle birkaç santimetreyi geçmez ve narin yapılıdır; sporları beyazdır. Hygrophoraceae familyasında yer alan cins, bazidiyomisetlerden oluşan az sayıdaki gerçek liken grubundan biridir ve likenleşmenin mantarlar arasında birçok kez bağımsız olarak ortaya çıktığını gösteren önemli örneklerdendir.

Likenleşmiş mantarlar, alg ortaklarının ürettiği şekerlerle beslendikleri için besin bakımından fakir ortamlarda da yaşayabilir ve toprak oluşumunun erken evrelerinde rol oynar. Bu türlerin besin olarak bir değeri yoktur; çok küçük oldukları için toplama amacıyla da ilgi görmezler. Hava kirliliğine ve yaşam alanı kaybına duyarlı olan likenler, çevre sağlığının göstergesi olarak da önem taşır.