Leptodusa harzi (Karabağ, 1975)

Leptodusa harzi, düz kanatlılar takımının (Orthoptera) çalı çekirgeleri familyasına (Tettigoniidae) ait bir böcek türüdür. Tür Karabağ (1975) tarafından tanımlanmıştır. Tür adı Alman ortopterolog Kurt Harz'a ithaf edilmiştir. Leptodusa türleri ince yapılı, kısa kanatlı, dağlık bölgelerde yaşayan çekirgelerdir.

Leptodusa cinsi, Pholidopterini oymağına ait çalı çekirgelerini kapsar. Bu oymağın üyeleri orta büyüklükte, kahverengi, gri ya da zeytin yeşili tonlarında, kısa kanatlı türlerdir ve genellikle çalılık, taşlık yamaç ve orman kenarlarında yaşar. Anadolu bu grubun en zengin olduğu bölgelerden biridir; birçok türü yalnızca sınırlı dağlık alanlardan bilinir.

Tür, Tettigoniinae alt familyasında yer alır. Bu alt familyanın üyeleri genellikle tıknaz yapılı, toprak rengi tonlarında, çoğu zaman kısa kanatlı ve uçamayan çekirgelerdir. Özellikle Akdeniz havzası, Anadolu, Kafkasya ve Orta Asya'nın kurak ve dağlık bölgelerinde yüksek tür çeşitliliği gösterirler. Kanatların kısalığı nedeniyle yayılma yetenekleri sınırlıdır; bu da dar alanlara özgü pek çok türün ortaya çıkmasına yol açmıştır.

Çalı çekirgeleri (Tettigoniidae), çekirgelerden (Acrididae) çoğu zaman vücut uzunluğunu aşan ince, ipliksi antenleriyle ayrılır. Ön bacakların kaval kemiğinde işitme organları (timpanum) bulunur. Erkekler, ön kanatlarının tabanındaki ses aracını birbirine sürterek türe özgü ötüşler çıkarır; bu ötüşler dişileri çekmeye ve aynı türün bireylerini tanımaya yarar. Dişilerin karın ucunda kılıç biçiminde, çoğu zaman uzun bir yumurta koyma borusu (ovipozitör) vardır.

Gelişim eksik başkalaşımla gerçekleşir: yumurtalar toprağa ya da bitki dokusuna bırakılır, çoğu zaman kışı yumurta evresinde geçirir ve ilkbaharda çıkan nimfler birkaç deri değiştirme sonrasında yaz aylarında erginleşir. Bu gruptaki türlerin çoğu hem bitkisel maddelerle hem de küçük böceklerle beslenen karışık beslenicilerdir. Çalı çekirgeleri kuşlar, sürüngenler, küçük memeliler ve örümcekler için önemli bir besin kaynağıdır; otlak ve çalılık ekosistemlerinde besin ağının önemli halkalarından birini oluşturur.

Dar yayılışlı çalı çekirgesi türleri, aşırı otlatma, yangınlar, tarım alanlarının genişlemesi ve yaşam alanlarının parçalanması gibi etkilere karşı hassastır. Bu türlerin tanımlanmasında erkek ötüşü, erkeğin karın ucundaki serkusların ve dişinin yumurta koyma borusunun biçimi gibi ayrıntılı morfolojik özellikler belirleyici rol oynar. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.