Leccinum pseudoscabrum

Leccinum pseudoscabrum, günümüzde Leccinellum pseudoscabrum adıyla da bilinen, Boletaceae familyasından gözenekli bir mantar türüdür. Boletales takımına ait bu mantar, eski kaynaklarda Leccinum carpini adıyla da anılır. Gürgen ağaçlarıyla olan yakın ilişkisi nedeniyle İngilizcede “gürgen boleti” olarak bilinir.

Şapkası kahverengi, zeytin kahverengi ya da grimsi kahverengi tonlarda olup yaşla birlikte yüzeyi buruşuk, çukurcuklu ve kuru havada çatlak bir görünüm kazanabilir. Alt yüzeyde açık krem ya da sarımsı gözenekler bulunur. Sapı uzunca, açık renkli zeminli ve koyu pulcuklarla kaplıdır. Kesildiğinde eti önce pembemsi ya da morumsu, ardından gri ve sonunda siyahımsı bir renge döner; bu güçlü kararma, türün tanınmasında önemlidir.

Tür başlıca gürgen (Carpinus) ağaçlarıyla, bazen de fındık ve diğer yaprak döken ağaçlarla mikorizal ortaklık kurar. Gürgenli yaprak döken ormanlarda, orman kenarlarında ve parklarda yetişir. Meyve gövdeleri yaz ve sonbahar aylarında görülür. Ağaçlarla kurduğu ortak yaşam, hem mantarın hem de ağacın besin ihtiyacının karşılanmasına yardımcı olur.

Avrupa'nın ılıman bölgelerinde gürgenin yayılış alanı boyunca bulunur; gürgen ormanlarının yaygın olduğu başka bölgelerde de görülmesi beklenebilir. Yenebilen bir mantar olarak bilinir; ancak pişince etinin koyulaşması görünüşünü olumsuz etkiler. Diğer Leccinum türleri gibi iyi pişirilmeden yenmemeli ve kesin tanımlama yapılmadan toplanmamalıdır.

Boletaceae familyasının üyeleri, şapkanın alt yüzeyinde lameller yerine kolayca ayrılabilen bir tüp tabakası taşımalarıyla tanınır. Sporlar bu tüplerin iç yüzeyinde oluşur ve olgunlaştığında rüzgârla yayılır. Leccinum ve Leccinellum türlerinde ağaç ortağı, renk değişimi ve sap pulcuklarının rengi tanımlamada birlikte değerlendirilmesi gereken başlıca ipuçlarıdır.