Lasioglossum calceatum (Scopoli, 1763)

Lasioglossum calceatum, zar kanatlılar (Hymenoptera) takımında, ter arıları olarak da bilinen Halictidae familyasının Lasioglossum cinsine ait bir yaban arısı türüdür. Avrupa ve Asya'nın büyük bölümünde yaygın, Avrupa'nın en sık görülen ter arılarından biridir. Yaklaşık 8–10 mm boyundadır. Yükseltiye ve iklime bağlı olarak yalnız ya da ilkel sosyal yaşam gösterebilir; bu yönüyle sosyal davranış araştırmalarında önemli bir türdür. Türkiye, bu familyanın Palearktik bölgedeki en zengin ülkelerinden biridir ve cinsin pek çok üyesi Anadolu’da yaşar.

Lasioglossum, dünyada binden fazla türüyle arıların en kalabalık cinslerinden biridir ve hemen her kıtada bulunur. Cinsin üyeleri genellikle küçük ile orta boylu, koyu renkli, bazen metalik parıltılı arılardır. Bunları yakın akrabaları Halictus türlerinden ayıran en önemli özellik, ön kanattaki üçüncü kubital damarın ikinci ve birinci damarlara göre belirgin biçimde zayıf olmasıdır; ayrıca karın halkalarındaki açık renkli kıl lekeleri halkaların tabanında yer alır. Türlerin güvenilir biçimde ayrılması çoğu zaman uzman incelemesi gerektirir.

Bu cinsin dişileri çoğunlukla toprakta, bazen çürümüş odun içinde yuva kazar. Yuvalar, ana tünelden ayrılan ve iç yüzeyi su geçirmez bir salgıyla kaplanmış hücrelerden oluşur; her hücreye polen ve nektar karışımından bir besin topu ile tek yumurta bırakılır. Lasioglossum içinde tamamen yalnız yaşayan türlerden, kraliçe ve işçi ayrımı bulunan ilkel sosyal türlere kadar çok çeşitli yaşam biçimleri görülür; hatta başka arıların yuvalarında asalak olarak yaşayan türler de vardır. Döllenmiş dişiler genellikle kışı toprakta geçirir ve ilkbaharda ilk etkin arılar arasında yer alır.

Bu arılar pek çok farklı bitki familyasının çiçeğini ziyaret eden genelci polen toplayıcılarıdır ve uzun etkinlik dönemleri sayesinde yabani bitkilerin tozlaşmasında önemli rol oynarlar. Bazı türler insan terine çekildiği için halk arasında “ter arısı” olarak anılır. İğneleri vardır, ancak saldırgan değildirler ve sokmaları genellikle hafif bir acıdan öteye geçmez.