Lapsana subsp. adenophora

Lapsana communis subsp. adenophora, papatyagiller familyasından, Türkçede kuzu marulu ya da meme otu gibi adlarla bilinen Lapsana communis türünün bir alttürüdür. Bu alttürün adı Yunanca “bez taşıyan” anlamına gelir ve bitkinin salgı tüylerinin belirgin oluşuna işaret eder. Salgı tüyleri bitkiye hafif yapışkan bir doku kazandırır.

Tür, familyanın hindiba ve marul akrabalarını içeren Cichorieae oymağına aittir. Bu oymağın üyelerinde başçıktaki bütün çiçekler dilsi çiçektir, yani her çiçeğin taç yaprakları tek yana açılmış bir dil biçimindedir. Gövde ve yapraklar koparıldığında beyaz, süt gibi bir özsu (lateks) akar; bu özellik grubu tanımada önemli bir ipucudur.

Lapsana communis, genellikle 20–100 santimetre boylanan, tek ya da iki yıllık, dik gövdeli bir bitkidir. Alt yaprakları lir biçimlidir: uç parçası büyük ve oval, alttaki parçalar küçüktür. Gövde dallanır ve dalların ucunda çok sayıda küçük başçık taşır; başçıklarda soluk sarı dilsi çiçekler bulunur. Bu türü akrabalarından ayıran önemli bir özellik, meyvelerinin papussuz, yani tüysüz olmasıdır.

Tür Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya'ya yayılmış olup dünyanın birçok yerine taşınmıştır. Orman kenarları, gölgeli yol kıyıları, bahçeler ve tarlalar gibi nemli ve hafif gölgeli ortamlarda yetişir; yaz boyunca çiçeklenir. Genç yaprakları bazı yörelerde yabani sebze olarak yenmiştir. Tür içinde tüylülük, salgı tüyleri ve yaprak biçimi gibi özelliklere göre birkaç alttür ayırt edilir. Çiçekleri sabah açıp öğleden sonra kapanır; küçük böcekler tarafından ziyaret edilse de kendi kendine tozlaşma da yaygındır. Bol tohum üretmesi sayesinde bahçe ve tarlalarda kolayca yerleşir.