Lactuca serriola

Lactuca serriola, papatyagiller (Asteraceae) familyasının Cichorieae oymağına bağlı, tek ya da iki yıllık otsu bir bitkidir. Yabani marul olarak bilinir ve kültür marulunun (Lactuca sativa) en yakın yabani akrabası, büyük olasılıkla da atasıdır. Bitkinin her yerinden kırıldığında acı, beyaz bir süt akar.

Bitki dik, sert ve üst kısmı dallanan, genellikle 30 cm ile 1,5 m arasında, bazen daha uzun boylanan bir gövdeye sahiptir. Gövdenin alt kısmında çoğu zaman dikencikler bulunur. Yapraklar mavimsi yeşil, derin loblu ya da bütün olup gövdeyi ok biçimli kulakçıklarla sarar; yaprak alt yüzündeki orta damar boyunca sıralı dikenler türün en tanınır özelliğidir. Güneşli ortamlarda yaprak ayaları dikey konuma dönerek kuzey–güney doğrultusunda dizilir; bu nedenle bitki pusula bitkisi olarak da anılır. Küçük, soluk sarı başçıklar geniş, piramit biçimli bir çiçek durumunda toplanır. Akenler gagalı olup beyaz pappus taşır.

Tür yol kenarları, nadas alanları, tarla kenarları, molozlu yerler, terk edilmiş arsalar ve demiryolu kenarları gibi açık, güneşli ve bozulmuş alanlarda yaygındır. Çiçeklenme yaz ortasından sonbahara kadar sürer. Başçıklar genellikle sabah açar, öğleden sonra kapanır. Çok sayıda tohum üretir ve bunlar rüzgârla yayılır.

Lactuca serriola Avrupa, Batı Asya ve Kuzey Afrika kökenlidir; insan etkisiyle dünyanın birçok bölgesine yayılmış ve bazı yerlerde tarım otu olarak sorun oluşturmaktadır. Genç yaprakları yenebilir, ancak acıdır. Sütlü öz suyu geçmişte yatıştırıcı olarak kullanılmıştır; yüksek miktarlarda tüketimi zararlı olabilir. Tür yaygındır ve tehdit altında değildir. Papatyagiller dünyanın en büyük çiçekli bitki familyalarından biridir; bu familyada çiçek başı gibi görünen yapı aslında çok sayıda küçük çiçeğin bir araya gelmesiyle oluşan bir başçıktır. Dilsi çiçekli sütlü otlar, ekosistemlerde hem tozlaştırıcı böcekler hem de tohum yiyen kuşlar için değerli bir besin kaynağıdır.