Lactuca saligna

Lactuca saligna, papatyagiller familyasının marul cinsine ait, tek ya da iki yıllık otsu bir bitkidir. Tür adı Latincede “söğüt gibi” anlamına gelir ve bitkinin dar, söğüt yaprağını andıran yapraklarına işaret eder. Bu bitki, familyanın hindiba ve marul akrabalarını içeren Cichorieae oymağına aittir. Bu oymağın üyelerinde başçıktaki bütün çiçekler dilsi çiçektir, yani her çiçeğin taç yaprakları tek yana açılmış bir dil biçimindedir. Gövde ve yapraklar koparıldığında beyaz, süt gibi bir özsu (lateks) akar; bu özellik grubu tanımada önemli bir ipucudur.

Bitki genellikle 30–100 santimetre boyunda, ince ve dik bir gövdeye sahiptir; gövde çoğunlukla beyazımsı ya da soluk renklidir. Taban yaprakları parçalı olabilir, üst yapraklar ise dar, şeritsi ve gövdeyi ok biçimli bir tabanla sarar. Başçıklar küçüktür, gövde ve dallar boyunca başak benzeri bir dizilişle yer alır ve soluk sarı dilsi çiçekler taşır; yaz ortasından sonbahara kadar çiçeklenir.

Lactuca (marul) cinsi, kültür marulu (Lactuca sativa) ile birlikte Avrupa, Asya ve Afrika'ya yayılmış yaklaşık yüz kadar yabani türü içerir. Bu cinsin üyeleri tek ya da çok yıllık otsu bitkilerdir; gövdeleri dik, çoğunlukla dallanmış, yaprakları ise sıklıkla gövdeyi saran kulakçıklı bir tabana sahiptir. Başçıkları küçüktür ve az sayıda dilsi çiçek taşır; çiçek rengi türe göre sarı, mavi ya da mor olabilir. Akenleri basık, uç kısmında bir gaga ve bunun ucunda beyaz bir papus bulunur.

Tür Avrupa'nın güney ve orta kesimlerinden Kuzey Afrika'ya, Anadolu ve Orta Asya'ya kadar yayılış gösterir. Nemli ya da kuru, açık alanlarda, yol kenarlarında, tuzcul topraklarda ve nehir kıyılarında yetişir. Kültür marulunun yakın yabani akrabalarından biri olarak bitki ıslahında önem taşır; özellikle bazı hastalıklara karşı dayanıklılık kaynağı olarak incelenmiştir. Çiçekleri arılar, sinekler ve başka böcekler tarafından ziyaret edilir; bu bitkiler böylece tozlaşmacı böcekler için nektar ve polen kaynağı olur. Olgunlaşan başçıklardan çıkan tüylü meyveler rüzgârla dağılır ve bitkinin açık alanlarda kolayca yayılmasını sağlar.