Lactarius pubescens

Lactarius pubescens, kızılkayagiller (Russulaceae) familyasından, huş ağaçlarıyla ortak yaşayan ve tüylü şapka kenarıyla tanınan bir sütlü mantardır. Şapkası 3–8 cm çapında, beyazımsı ile soluk pembemsi krem renkte, belirgin halkalar taşımaz; kenarı gençken içe kıvrık ve yoğun biçimde tüylüdür. Lameller krem ile soluk pembemsi, sap kısa ve soluk renklidir.

Kırıldığında beyaz, rengini değiştirmeyen ve çok yakıcı tatlı bir süt çıkar. Daha koyu pembe renkli ve halkalı şapkasıyla bilinen akrabası Lactarius torminosus ile benzer bir yaşam alanını paylaşır, ancak daha soluk ve genellikle daha küçük yapılıdır. Huş (Betula) ağaçlarıyla, çoğunlukla kumlu topraklarda, park ve yol kenarlarındaki huşların altında bile yetişebilir. Kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde yaygındır. Tür zehirli kabul edilir; çiğ ya da yeterince işlenmeden yendiğinde şiddetli mide ve bağırsak rahatsızlıklarına yol açar.

Lactarius cinsi, kızılkayagiller (Russulaceae) familyasına ait ve halk arasında sütlü mantarlar olarak bilinen geniş bir gruptur. Cinsin en belirgin özelliği, şapka ya da lameller kırıldığında veya kesildiğinde sızan süt benzeri sıvıdır (lateks). Bu sütün rengi, açık havada renk değiştirip değiştirmemesi ve tadı (yumuşak, acımsı ya da çok yakıcı) türlerin ayırt edilmesinde en önemli ölçütlerdendir. Etli yapıları, gevrek ve kolayca kırılan dokuları ile lifli olmayan sapları da kızılkayagiller familyasının ortak özellikleridir.

Sütlü mantarların tamamı ektomikorizal yaşar; yani belirli ağaç türlerinin kökleriyle ortak yaşam kurar, ağaca su ve mineral sağlarken ondan şeker alır. Bu nedenle çoğu türün ortak olduğu ağaç oldukça belirlidir ve bulunduğu ormanın tipi tanımada önemli bir ipucudur. Meyve gövdeleri genellikle yaz sonundan sonbahar sonuna kadar, yağışlı dönemlerden sonra ortaya çıkar.

Sütlü mantarların tanınması deneyim ister; birçok tür birbirine çok benzer ve kesin tanı çoğu zaman sütün rengi, koku, ortak ağaç ve mikroskobik özelliklerle konur. Yakıcı tatlı türlerin çiğ ya da az pişmiş yenmesi mide ve bağırsak rahatsızlıklarına yol açabileceğinden, kesin olarak tanınmayan hiçbir mantar toplanıp tüketilmemelidir.