Lactarius deterrimus

Lactarius deterrimus, kızılkayagiller (Russulaceae) familyasından, ladin ormanlarına bağlı turuncu renkli bir sütlü mantardır ve çoğu zaman meşhur kanlıca mantarının (Lactarius deliciosus) yakın akrabası ve benzeri olarak anılır. Şapkası 4–10 cm çapında, turuncu ile havuç rengi arasında, ortası çukur ve belirsiz halkalıdır; yaşlandıkça ve dokunulan yerlerde belirgin yeşilimsi lekeler oluşur. Lameller turuncu, sap ise genellikle çukursuz ve düz yüzeylidir.

Kesildiğinde çıkan turuncu süt, kısa sürede şarap kırmızısına dönüşür; bu özellik onu kanlıca grubunun diğer üyelerinden ayırmaya yardım eder. Neredeyse yalnızca ladin (Picea) ağaçlarıyla ortak yaşar ve Avrupa’nın ladin ormanlarında, dikilmiş ladin alanlarında yaygındır. Yenilebilir bir türdür, ancak kanlıcaya göre daha acımsı bir tada sahip olduğundan değeri daha düşük kabul edilir. Yendikten sonra idrarın kırmızımsı renk alması bu grupta bilinen ve zararsız bir durumdur.

Lactarius cinsi, kızılkayagiller (Russulaceae) familyasına ait ve halk arasında sütlü mantarlar olarak bilinen geniş bir gruptur. Cinsin en belirgin özelliği, şapka ya da lameller kırıldığında veya kesildiğinde sızan süt benzeri sıvıdır (lateks). Bu sütün rengi, açık havada renk değiştirip değiştirmemesi ve tadı (yumuşak, acımsı ya da çok yakıcı) türlerin ayırt edilmesinde en önemli ölçütlerdendir. Etli yapıları, gevrek ve kolayca kırılan dokuları ile lifli olmayan sapları da kızılkayagiller familyasının ortak özellikleridir.

Sütlü mantarların tamamı ektomikorizal yaşar; yani belirli ağaç türlerinin kökleriyle ortak yaşam kurar, ağaca su ve mineral sağlarken ondan şeker alır. Bu nedenle çoğu türün ortak olduğu ağaç oldukça belirlidir ve bulunduğu ormanın tipi tanımada önemli bir ipucudur. Meyve gövdeleri genellikle yaz sonundan sonbahar sonuna kadar, yağışlı dönemlerden sonra ortaya çıkar.

Sütlü mantarların tanınması deneyim ister; birçok tür birbirine çok benzer ve kesin tanı çoğu zaman sütün rengi, koku, ortak ağaç ve mikroskobik özelliklerle konur. Yakıcı tatlı türlerin çiğ ya da az pişmiş yenmesi mide ve bağırsak rahatsızlıklarına yol açabileceğinden, kesin olarak tanınmayan hiçbir mantar toplanıp tüketilmemelidir.