İçeriğe geç
Türkiye Yaban Hayatı

Kırmızı labada (Rumex bucephalophorus)

Kırmızı labada (Rumex bucephalophorus)


Rumex bucephalophorus, karabuğdaygiller (Polygonaceae) ailesinin Rumex cinsine ait, tek yıllık küçük bir otsu bitkidir. Genellikle 5–40 cm boyunda, ince gövdeli ve çoğu kez kırmızımsı renkli bir bitkidir; olgunlaştığında tüm bitki kırmızıya döner, Türkçe adı da buradan gelir. Meyveyi saran valvler küçük, kenarları kancalı dişlidir ve meyve sapları genellikle kalınlaşmıştır.

Kumlu ve taşlık topraklarda, kıyı kumullarında, kurak çayırlarda ve açık alanlarda yetişir. İlkbaharda çiçeklenir. Akdeniz havzası ve Makaronezya'da yayılış gösteren, çok biçimli bir türdür; birkaç alt türü tanımlanmıştır.

Rumex cinsi, karabuğdaygiller (Polygonaceae) ailesine ait yaklaşık iki yüz türü kapsar ve Türkçede genellikle labada ve kuzukulağı adlarıyla bilinir. Cinsin üyelerinin gövde boğumlarında, karabuğdaygillere özgü zarımsı bir kın (okrea) bulunur. Çiçekler küçük, yeşilimsi ya da kırmızımsıdır ve çoğu kez halkalar hâlinde dizilerek dallanmış salkımlar oluşturur. Meyve oluşurken iç periant yaprakları büyüyerek üç köşeli meyveyi saran "valv" adı verilen kanatçıklara dönüşür; bu valvlerin biçimi, kenar dişleri ve üzerlerindeki siğil benzeri çıkıntılar türlerin ayırt edilmesinde en önemli özelliklerdir.

Labadalar rüzgârla tozlaşır ve bol tohum üretir. Yaprakları oksalik asit içerdiğinden ekşimsi bir tada sahiptir; bu nedenle bazı türler geleneksel olarak sebze gibi pişirilerek, sarma yapılarak ya da salatalarda tüketilir. Ancak oksalat içeriği yüzünden çok miktarda ve çiğ olarak yenmeleri sakıncalı olabilir, hayvanlarda da yoğun otlatıldıklarında zehirlenmelere yol açabilirler. Labadalar aynı zamanda birçok kelebek ve güve tırtılı ile yaprak böceklerine besin bitkisi olarak ekolojik bakımdan önemlidir. Tohumları ise kışın birçok küçük ötücü kuş için değerli bir besin kaynağı oluşturur; kurumuş çiçek durumları da kış boyunca bitki üzerinde kalabilir.

Yorumlar

Yorumları görüntüle

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap