Jurinea kilaea

Jurinea kilaea, papatyagiller (Asteraceae) familyasına ait çok yıllık otsu bir bitkidir. Tür adı, İstanbul'un Karadeniz kıyısındaki Kilyos'un eski adına gönderme yapar. Bu tür, Karadeniz'in batı kıyılarındaki kumul alanlarına özgü dar yayılışlı bitkiler arasında sayılır.

Jurinea cinsi, ağırlıklı olarak Akdeniz, Orta Asya ve Ön Asya'nın kurak ve bozkır alanlarında yayılış gösteren, yüzden fazla türü içeren bir cinstir ve Anadolu bu cinsin önemli çeşitlilik merkezlerinden biridir. Cinsin üyeleri genellikle kalın, odunsu bir kök sistemine sahip, yaprakları tüylü ve çoğunlukla parçalı olan bitkilerdir. Çiçekler, görünüşte peygamberçiçeği ve kangallara benzeyen başçıklar içinde toplanır; çiçekler genellikle mor, pembe ya da eflatun renklidir. Kangallardan farklı olarak başçığı saran brakteler dikensizdir. Meyveleri tüylü bir taç taşır ve rüzgârla yayılır.

Kumul bitkileri, rüzgârın sürekli kum taşıdığı, besince fakir ve kuru ortamlara uyum sağlamıştır. Derin kökleri sayesinde gevşek kumu tutar, su kaybını azaltan tüylü yaprakları ise yazın kuraklığa dayanmasına yardımcı olur. Bu türün çiçeklenmesi, cinsin diğer üyeleri gibi büyük ölçüde yaz aylarında gerçekleşir ve çiçekleri arı ve kelebekler tarafından ziyaret edilir.

Kıyı kumulları, turizm amaçlı yapılaşma, kum alımı ve yoğun kullanım nedeniyle hızla kaybolan yaşam alanları arasındadır. Bu nedenle kumullara bağlı ve dar yayılışlı türler, nesli tehlike altındaki bitkiler arasında değerlendirilir. Jurinea kilaea da kıyı kumullarının korunmasının önemini gösteren türlerden biridir.