Ixodes ricinus

Ixodes ricinus, örümceğimsiler (Arachnida) sınıfının keneler (Ixodida) takımına, sert keneler olarak bilinen Ixodidae familyasına ait bir kene türüdür. Avrupa'nın en yaygın ve en iyi bilinen kenelerinden biridir. İnsanlar ve hayvanlar için önemli hastalık etkenlerini taşıdığından halk sağlığı açısından büyük önem taşır.

Aç dişi birkaç milimetre boyunda, kırmızımsı kahverengi gövdeli ve koyu renkli sırt kalkanlıdır; kan emdikten sonra bir santimetreyi aşacak kadar şişerek açık gri bir renk alır. Erkekler daha küçük ve tamamen koyu renklidir. Ergin ve nimflerde dört çift, larvalarda üç çift bacak bulunur. Ağız parçaları uzundur ve konak derisine sıkıca tutunmayı sağlar. Gözleri yoktur; konaklarını vücut ısısı, karbondioksit ve titreşimler aracılığıyla bulurlar.

Tür nemli ormanlarda, çalılıklarda, çayırlarda ve yaprak döküntüsünün bulunduğu alanlarda yaşar. Larva, nimf ve ergin evrelerinin her birinde bir kez kan emer ve her evrede farklı bir konak kullanabilir. Konakları arasında kemirgenler, kuşlar, sürüngenler, koyun ve sığır gibi otçullar, geyikler, köpekler ve insan bulunur. Bitki uçlarında bekleyerek yanından geçen konağa tutunur. Yaşam döngüsü koşullara bağlı olarak birkaç yıl sürebilir ve en etkin olduğu dönemler ilkbahar ile sonbahardır.

Tür Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya'da yayılış gösterir. Lyme hastalığı etkeni bakteriler, kene kaynaklı ensefalit virüsü ve başka hastalık etkenlerini taşıyabilir. Doğada vücuda yapışmış bir kene fark edildiğinde, ağız kısmına yakın tutularak ince uçlu bir cımbızla dikkatlice çıkarılmalı ve sonrasında ortaya çıkan ateş veya deride halka şeklinde kızarıklık gibi belirtilerde hekime başvurulmalıdır.