İçeriğe geç
Türkiye Yaban Hayatı

Ischnopsyllus kilitbahricus (Aktas, 1990)

Ischnopsyllus kilitbahricus (Aktas, 1990)


Ischnopsyllus kilitbahricus, pireler takımına (Siphonaptera) bağlı yarasa pireleri ailesinin (Ischnopsyllidae) bir türüdür. 1990 yılında Aktaş tarafından tanımlanan türün adı, Çanakkale Boğazı kıyısındaki Kilitbahir'e gönderme yapar.

Ischnopsyllidae ailesi, dünya genelinde yalnızca yarasalar üzerinde yaşayan pireleri kapsar ve bu nedenle halk arasında yarasa pireleri olarak anılır. Aile üyelerinin başında, ağız parçalarının yakınında iki belirgin geniş, yassı diken (genal ktenidyum) bulunması karakteristiktir; gözleri ise körelmiş ya da yok denecek kadar küçüktür. Vücutları genellikle ince ve uzundur. Pirelerin vücudu yandan basık, kanatsız ve sert kitin bir dış iskeletle kaplıdır. Bu yapı, konak hayvanın kılları ya da tüyleri arasında hızla ilerlemelerini sağlar. Arka bacakları sıçramaya uyarlanmıştır; ağız parçaları ise deriyi delip kan emecek biçimde gelişmiştir. Yetişkinler boyca genellikle birkaç milimetreyi geçmez ve kahverengi tonlardadır. Türlerin ayrımı çoğunlukla baş ve göğüs üzerindeki taraksı diken dizileri (ktenidyumlar) ile erkek ve dişi üreme organlarının mikroskop altında incelenmesiyle yapılır.

Ischnopsyllus cinsinin üyeleri çoğunlukla düz burunlu yarasalar (Vespertilionidae) üzerinde parazit olarak yaşar ve konak seçiminde belirli yarasa gruplarına bağlılık gösterebilir. Pireler tam başkalaşım geçirir: yumurta, larva, pupa ve ergin evreleri vardır. Yumurtalar genellikle konağın yuvasına ya da barınağına düşer. Bacaksız, kurtçuk biçimli larvalar kan emmez; yuva tabanındaki organik artıklar, deri döküntüleri ve erginlerin dışkısında bulunan kurumuş kanla beslenir. Gelişimini tamamlayan larva ipek bir koza örerek pupa olur ve ergin, çoğunlukla konağın varlığını hissettiğinde kozadan çıkar. Bu nedenle pire türlerinin yaşamı konaktan çok konağın yuvası ya da sığınağıyla sıkı biçimde bağlantılıdır.

Yarasa pireleri konaklarının mağara, kaya yarığı, çatı arası ve ağaç kovuğu gibi sığınaklarına bağımlıdır. Larvalar sığınak zeminindeki guano ve organik artıklar arasında gelişir; erginler ise yarasaların kürkünde, özellikle koloni hâlinde tünedikleri dönemlerde bulunur. Kış uykusu ve doğum kolonileri gibi yarasa yaşam döngüsünün evreleri, bu pirelerin üreme zamanlamasını da belirler. Yarasa pirelerinin insanlar ya da evcil hayvanlar için önemli bir sağlık sorunu oluşturduğu bilinmez; buna karşılık yarasa faunası ve parazit–konak ilişkileri üzerine yapılan çalışmalarda değerli bilgiler sağlarlar. Cins, Eski Dünya'nın geniş bir bölümünde temsil edilir. Türkiye'deki pire faunası üzerine yapılan çalışmalar, ülkenin farklı bölgelerinde yarasalara bağlı çok sayıda türün bulunduğunu göstermiştir.

Yorumlar

Yorumları görüntüle

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap