Inula viscosa subsp. viscosa

Inula viscosa subsp. viscosa, papatyagiller (Asteraceae) familyasından çok yıllık, yapışkan ve kokulu bir bitkinin tip alt türüdür. Güncel sınıflandırmalarda Dittrichia viscosa adıyla bilinir. Türkçede yapışkan andız otu olarak da anılır.

Inula ve yakın akrabası cinsler, papatyagiller (Asteraceae) familyasında sarı dil çiçekli başçıklarıyla tanınan, çoğunlukla çok yıllık otsu bitkilerdir. Andız otları olarak da bilinen bu grubun sınıflandırması son yıllarda değişmiş, birçok tür Pentanema, Dittrichia ve Limbarda gibi cinslere aktarılmıştır. Başçıklarda ortada tüp biçimli disk çiçekleri, kenarda ise ince, sarı dil çiçekleri bulunur; meyveler rüzgârla taşınmayı kolaylaştıran tüylü bir papus taşır.

Bu bitki tabanı odunsulaşan, 40–130 santimetre boylanabilen, çalımsı görünüşlü bir türdür. Gövde ve yaprakları yapışkan salgı tüyleriyle kaplıdır ve elle dokunulduğunda reçinemsi, keskin bir koku yayar. Yaprakları mızrak biçimli, kenarları dişli ya da düzdür ve gövdeyi kısmen sarar. Yaz sonundan sonbaharın ortasına kadar uzun salkımlar hâlinde çok sayıda sarı başçık açar.

Akdeniz havzasının tipik bitkilerinden biridir; yol kenarlarında, terk edilmiş tarlalarda, dere yataklarında, maki ve frigana alanlarında, rahatsız edilmiş topraklarda kolayca yerleşir. Geleneksel halk hekimliğinde yara iyileştirici ve iltihap giderici olarak kullanılmıştır. Zeytin sineği gibi zararlıların doğal düşmanlarına barınak sağladığı için bahçe ve tarım alanlarında faydalı kabul edilir. Geç mevsimde açan çiçekleri tozlayıcılar için önemlidir.

Papatyagiller, dünyanın en büyük çiçekli bitki familyalarından biridir ve yirmi binden fazla tür içerir. Familyanın ortak özelliği, çok sayıda küçük çiçeğin bir kavlek ile çevrili tek bir başçıkta toplanarak tek bir çiçek gibi görünmesidir. Bu yapı tozlayıcıları uzaktan çeker ve tek bir ziyarette çok sayıda çiçeğin tozlanmasını sağlar. Familyanın üyeleri tek yıllık küçük otlardan çalı ve ağaçlara kadar çok çeşitli yaşam biçimlerine sahiptir ve hemen her karasal ortamda bulunur.