Hyphodontia sambuci

Hyphodontia sambuci, günümüzde Lyomyces sambuci adıyla bilinen, ölü dallar üzerinde kabuk biçiminde gelişen yaygın bir mantar türüdür. Bazı sınıflandırmalarda Corticiales takımındaki Corticiaceae familyasına, yeni çalışmalarda ise Hymenochaetales takımına bağlanır. Tür adı mürver anlamına gelen Sambucus cinsinden gelir.

Meyve gövdesi çok ince, saf beyaz ya da kirli beyaz renkte, tebeşir ya da badana lekesini andıran bir kabuktur. Kuruduğunda ince çatlaklar oluşabilir. Spor üreten yüzey düz ya da hafifçe tanecikli olup belirgin dişçikler taşımaz. Kenarları belirsizdir ve alt yüzeye karışır. Görünümü çok karakteristik olsa da benzer beyaz kabuk mantarlarından ayırt etmek için mikroskobik inceleme gerekebilir.

Bu tür özellikle mürver dallarında çok sık görülür; ancak başka birçok yapraklı ağaç ve çalının, hatta bazen iğne yapraklıların ölü dallarında da gelişir. Çoğunlukla hâlâ bitki üzerinde duran ya da yeni düşmüş ölü dalların kabuğunda bulunur. Saprotrof olarak ince dalların ayrışmasına katkıda bulunur ve meyve gövdeleri yıl boyunca görülebilir.

Avrupa'da en yaygın kabuk mantarlarından biri olarak bilinir ve Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde geniş bir yayılış gösterir. Parklarda, bahçelerde, çitlerde ve orman kenarlarında kolayca bulunabilir. Yenilebilir değildir; insanlar için bilinen bir tehlikesi yoktur.

Eskiden geniş anlamda Hyphodontia cinsine bağlanan bu türler, moleküler çalışmalar sonucunda Xylodon, Kneiffiella ve Lyomyces gibi ayrı cinslere dağıtılmıştır. Bu mantarlar sporlarını, odunun yüzeyini kaplayan ve himenyum adı verilen ince tabakadaki bazidiyumlarda üretir. Sporlar rüzgârla yayılır ve uygun nemli odun parçalarına ulaştığında çimlenerek yeni miselyum ağları oluşturur. Ölü odunu ayrıştıran bu gibi canlılar olmadan ormanlarda dallar ve gövdeler birikir, toprağa dönmesi gereken besin maddeleri uzun süre kilitli kalırdı.

Kabuk mantarları, ölü odun içinde yaşayan böcekler, akarlar ve diğer küçük omurgasızlar için de yaşam alanı ve besin kaynağı oluşturur. Ormanlardan ölü odunun aşırı biçimde temizlenmesi bu mantarların ve onlara bağlı canlıların azalmasına yol açar. Bu nedenle doğal ormanlarda bırakılan kütükler ve yere düşmüş dallar, gözden kaçan bu türlerin korunmasında önemli rol oynar. Türlerin tanımlanması zor olduğundan, birçok ülkedeki gerçek yayılışları hâlâ yeni kayıtlarla ortaya çıkmaktadır.