Hieracium umbellatum

Hieracium umbellatum, papatyagiller (Asteraceae) familyasının Cichorieae oymağına ait, şahinotu olarak da anılan Hieracium cinsinin çok yıllık bir türüdür. Cinsin çoğu türünün aksine görece kolay tanınan, geniş bir alanda yayılış gösteren bir türdür. Gövdesi kırıldığında sütlü bir öz su akar.

Bitki dik, sert ve sık yapraklı bir gövdeye sahiptir; boyu genellikle 30 cm ile 1 m arasında değişir. Taban rozeti çiçeklenme döneminde bulunmaz. Yapraklar dar, şeritsi ya da dar mızraksı, kenarları düz veya seyrek dişli olup kenarları hafifçe aşağı doğru kıvrıktır. Türün adı, gövdenin ucunda şemsiye benzeri bir düzende toplanan sarı başçıklara gönderme yapar. Kaplayıcı yaprakların uçları belirgin biçimde dışa doğru kıvrıktır; bu özellik türü tanımada yardımcıdır.

Tür kuru ve besince fakir toprakları tercih eder; açık çam ve meşe ormanları, orman kenarları, çalılıklar, fundalıklar, kumlu çayırlar, kumullar ve yol şevleri başlıca yaşam ortamlarıdır. Çiçeklenme yaz sonu ve sonbaharda gerçekleşir. Tohumları büyük ölçüde döllenme olmaksızın oluşur ve pappus yardımıyla rüzgârla yayılır. Çiçekleri, geç mevsimde besin arayan arılar, sinekler ve kelebekler tarafından ziyaret edilir.

Hieracium umbellatum Avrupa’dan Sibirya’ya ve Kuzey Amerika’ya kadar uzanan çok geniş, çevrekutupsal bir yayılış alanına sahiptir. Bu geniş alanda pek çok yerel form ve alt tür tanımlanmıştır. Tür yaygın olup korunma açısından bir tehdit altında değildir. Papatyagiller dünyanın en büyük çiçekli bitki familyalarından biridir; bu familyada çiçek başı gibi görünen yapı aslında çok sayıda küçük çiçeğin bir araya gelmesiyle oluşan bir başçıktır. Dilsi çiçekli sütlü otlar, ekosistemlerde hem tozlaştırıcı böcekler hem de tohum yiyen kuşlar için değerli bir besin kaynağıdır.