Heterocarabus marietti (Cristofabricius & Jan., 1837)

Heterocarabus marietti, günümüzde çoğunlukla Carabus cinsinin Heterocarabus alt cinsi içinde değerlendirilen büyük bir yer böceği türüdür (Carabus marietti). Yer böcekleri ailesinin (Carabidae) en gösterişli üyelerini barındıran Carabus grubuna aittir.

Carabus türleri iri yapılı, uçamayan böceklerdir; kanat örtüleri birbirine kaynaşmış olup alt kanatlar körelmiştir. C. marietti parlak, metalik renkli kanat örtüleri ve güçlü bacaklarıyla dikkat çeker; kanat örtülerinin yüzeyi sıra hâlinde dizilmiş kabarıklık ve çukurlarla süslüdür. Renk, popülasyona göre mavi, yeşil, mor ve bakırımsı tonlar arasında değişebilir.

Bu böcekler gececi yırtıcılardır; salyangoz, sümüklü böcek, solucan ve böcek larvalarıyla beslenir. Gündüzleri taş ve kütük altlarında ya da toprak oyuklarında saklanırlar. Larvaları da toprakta yaşayan etkin avcılardır. Uçamadıklarından yayılma yetenekleri sınırlıdır ve bu durum farklı bölgelerde çok sayıda yerel alt türün ortaya çıkmasına yol açmıştır.

Tür, Balkanlar'ın güneydoğu kesimleri ile Anadolu'da yayılış gösterir ve ormanlık alanlar, çalılıklar ve dağlık bölgelerdeki nemli habitatlarda bulunur. Türkiye, bu türün yayılış alanının önemli bir bölümünü oluşturur. Türün ergin bireyleri özellikle ilkbahar ve yaz aylarında etkindir; yaşam döngüsü yumurta, larva, pupa ve ergin evrelerinden oluşan tam başkalaşım şeklindedir ve pupa evresi toprakta geçirilir. Erginler birden fazla yıl yaşayabilir ve kışı toprakta ya da çürümüş kütüklerin içinde hareketsiz geçirir. Bu uzun ömür ve yavaş üreme, türü habitat kaybına karşı hassas kılar.

İri Carabus türleri habitat bozulmasına karşı duyarlı olduklarından pek çok ülkede koruma altındadır. İnsanlar için tehlikeli değildirler; ancak tutulduklarında savunma amaçlı keskin kokulu bir sıvı salgılayabilirler.