Harpalus litigiosus litigiosus (Dejean, 1829)

Harpalus litigiosus litigiosus, yer böcekleri ailesi (Carabidae) içinde yer alan Harpalus litigiosus türünün ad veren alt türüdür. Dejean tarafından 1829'da tanımlanmıştır. Kınkanatlılar (Coleoptera) takımına bağlı bu böcek, Akdeniz havzası ve çevresinde bilinen bir türe aittir.

Cinsin üyeleri genellikle orta boylu, yassıca ve oval gövdeli böceklerdir. Sırt yüzü çoğunlukla parlak siyah, kahverengimsi ya da bazı türlerde yeşilimsi, mavimsi veya bronz metalik yansımalıdır. Antenler ve bacaklar sıklıkla kırmızımsı sarı tonlardadır. Kanat örtüleri (elitra) boyuna oluklar taşır; türleri birbirinden ayırmada bu olukların noktalanması, göğüs kalkanının (pronotum) biçimi ve kenarlarındaki noktalar, bacaklardaki dikenler ve erkek üreme organının yapısı gibi ince özellikler kullanılır. Bu nedenle tür düzeyinde kesin teşhis çoğu zaman uzman incelemesi gerektirir.

Harpalus türleri çoğunlukla açık ve kurak ortamlarda yaşar: bozkırlar, çayırlar, tarla kenarları, nadas alanları, kumlu ve taşlık yamaçlar başlıca yaşam alanlarıdır. Erginler büyük ölçüde gececidir; gündüzleri taş, kesek ve bitki artıkları altında ya da toprakta açtıkları sığ oyuklarda saklanır, geceleri yerde koşarak beslenirler. Birçok yer böceğinin aksine bu cinsin üyeleri ağırlıklı olarak tohumla beslenir; özellikle ot ve yabani bitki tohumlarını tüketir, fırsat buldukça küçük böcekleri ve leşleri de yerler.

Larvalar toprakta yaşar ve birçok türde dişinin ya da larvanın toprağa taşıdığı tohumlarla beslenir. Yaşam döngüsü yumurta, üç larva evresi, pup ve ergin evrelerinden oluşur; türe göre ilkbaharda ya da sonbaharda üreyen gruplar bulunur. Tohum tüketicisi olmaları nedeniyle bu böcekler tarım alanlarında yabancı ot tohumlarının azalmasına katkıda bulunur ve toprak ekosisteminin önemli bir parçasıdır. Bazı türler ışığa gelir ve geceleri lambaların çevresinde görülebilir. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.

Harpalus, Holarktik bölgede yayılış gösteren ve yüzlerce tür içeren büyük bir cinstir; tür çeşitliliği özellikle Akdeniz havzası, Orta Asya ve bozkır kuşağında yüksektir. Türkiye, Anadolu'nun çeşitli iklim ve habitat yapısı sayesinde bu cins açısından zengin bir ülkedir ve pek çok tür ile alt tür ülkede bilinmektedir.