Güzel labada (Rumex pulcher)

Rumex pulcher, karabuğdaygiller (Polygonaceae) ailesinin Rumex cinsine ait, çok yıllık otsu bir bitkidir. 20–70 cm kadar boylanır. Dalları gövdeden geniş açılarla ayrılarak bitkiye yayvan ve düzensiz bir görünüm verir. Taban yaprakları çoğu kez ortasından daralarak keman biçimini alır. Valvler kenarlarında kısa dişler taşır ve üzerlerinde siğiller bulunur.

Kurak çayırlarda, yol kenarlarında, tarla kenarlarında ve yerleşim çevrelerindeki açık alanlarda yetişir. İlkbahar sonu ve yaz aylarında çiçeklenir. Akdeniz havzası ve Batı Avrupa'da yaygındır; başka kıtalara da taşınmıştır.

Rumex cinsi, karabuğdaygiller (Polygonaceae) ailesine ait yaklaşık iki yüz türü kapsar ve Türkçede genellikle labada ve kuzukulağı adlarıyla bilinir. Cinsin üyelerinin gövde boğumlarında, karabuğdaygillere özgü zarımsı bir kın (okrea) bulunur. Çiçekler küçük, yeşilimsi ya da kırmızımsıdır ve çoğu kez halkalar hâlinde dizilerek dallanmış salkımlar oluşturur. Meyve oluşurken iç periant yaprakları büyüyerek üç köşeli meyveyi saran "valv" adı verilen kanatçıklara dönüşür; bu valvlerin biçimi, kenar dişleri ve üzerlerindeki siğil benzeri çıkıntılar türlerin ayırt edilmesinde en önemli özelliklerdir.

Labadalar rüzgârla tozlaşır ve bol tohum üretir. Yaprakları oksalik asit içerdiğinden ekşimsi bir tada sahiptir; bu nedenle bazı türler geleneksel olarak sebze gibi pişirilerek, sarma yapılarak ya da salatalarda tüketilir. Ancak oksalat içeriği yüzünden çok miktarda ve çiğ olarak yenmeleri sakıncalı olabilir, hayvanlarda da yoğun otlatıldıklarında zehirlenmelere yol açabilirler. Labadalar aynı zamanda birçok kelebek ve güve tırtılı ile yaprak böceklerine besin bitkisi olarak ekolojik bakımdan önemlidir. Tohumları ise kışın birçok küçük ötücü kuş için değerli bir besin kaynağı oluşturur; kurumuş çiçek durumları da kış boyunca bitki üzerinde kalabilir.