Gomphus clavatus

Gomphus clavatus, Gomphales takımının Gomphaceae familyasına ait, gerçek lamelleri olmayan, vazo biçimli bir mantar türüdür. İngilizcede domuz kulağı olarak bilinir ve ilk bakışta bir tür kuzugöbeği mantarına benzetilebilir. Gomphus cinsinin en tanınmış ve tip türüdür.

Meyve gövdesi genellikle 5–15 cm yüksekliğe ulaşır, gençken topuz biçimli, sonra kesik huni ya da vazo biçimlidir ve çoğu zaman birkaç gövde tabanda kaynaşarak demet oluşturur. Üst yüzey düz ya da hafif pullu, gençken mor tonlu, sonra sarımsı kahverengi ile ten rengine döner. Alt yüzeyde gerçek lameller yerine, sapa doğru inen, kalın, dallanan kıvrımlar ve damarlar bulunur; bu yüzey belirgin biçimde menekşe ile leylak renklidir ve türün en ayırt edici özelliğidir. Etli dokusu beyazımsıdır.

Mikorizal bir türdür; ağaç kökleriyle ortaklık kurar ve özellikle köknar ve ladin gibi iğne yapraklıların bulunduğu, genellikle yaşlı ve doğal ormanlarda, kireçli ve yosunlu topraklarda yetişir. Meyve gövdeleri yaz sonundan sonbahara kadar görülür.

Gomphaceae familyası, şapkanın alt yüzünde gerçek lameller yerine kıvrımlar ve damarlar taşıyan mantarları içerir ve mercan mantarları olarak bilinen Ramaria türleriyle yakın akrabadır. Bu tür mantarlar, ağaçlarla kurdukları kök ortaklıkları sayesinde ağaçlara su ve mineral sağlarken karşılığında şeker alır. Mikorizal mantarların azalması, genellikle orman toprağındaki azot birikimi ve doğal ormanların bozulmasıyla ilişkilendirilir; bu nedenle Gomphus clavatus gibi türler sağlıklı ve yaşlı ormanların göstergesi olarak kabul edilir.

Kuzey Yarımküre’nin ılıman ormanlarında yayılış gösterir, ancak Avrupa’nın pek çok yerinde son on yıllarda belirgin biçimde azalmıştır ve birçok ülkede kırmızı listelerde koruma altındadır. Yenebilir bir mantardır, fakat bazı kişilerde sindirim sorunlarına yol açabildiği bildirilmiştir; azalan popülasyonları nedeniyle toplanmaması önerilir.