Gloeophyllum sepiarium

Gloeophyllum sepiarium, Gloeophyllales takımının Gloeophyllaceae familyasına ait, iğne yapraklı odunda yaygın olarak görülen bir raf mantarıdır. Lamelleri olan ama sert, odunsu yapısıyla şapkalı mantarlardan ayrılan bu tür, cinsinin en iyi bilinen temsilcisidir. Tür adı, çit anlamına gelen Latince sözcükten türemiştir ve mantarın ahşap çit ve direklerde sıkça bulunmasına işaret eder.

Meyve gövdeleri yarım daire ya da böbrek biçimli, ince ile orta kalınlıkta, sert ve deri gibi raflardır; genellikle birkaç santimetre genişliğe ulaşır ve sıklıkla sıra halinde ya da kaynaşmış gruplar oluşturur. Üst yüzey tüylü, kuşaklıdır; merkezde koyu kahverengi, kenara doğru pas turuncusu ve büyüme döneminde sarımsı turuncu bir kenar taşır. Alt yüzeyde sık dizilmiş, pas kahverengisi lamel benzeri plakalar bulunur; bunlar yer yer gözeneklere dönüşebilir.

Saprotrof bir türdür ve özellikle güneşe açık, kuru ortamlardaki ölü iğne yapraklı kütükler, gövdeler, kesilmiş odun ve işlenmiş kereste üzerinde gelişir. Odunda kahverengi çürüklüğe neden olur: selüloz parçalanır, lignin büyük ölçüde kalır, odun kahverengileşip küp şeklinde çatlar. Kurumaya dayanıklıdır ve nemlendiğinde yeniden canlanabilir.

Gloeophyllum cinsi dünya genelinde az sayıda türle temsil edilir, ancak bu türler kahverengi çürüklük yapan mantarlar arasında en iyi incelenmiş olanlardandır. Cinsin üyeleri, odunu parçalamak için enzimlerin yanında hidroksil radikalleri gibi tepkin moleküller üreten bir sistem kullanır; bu özellik bilimsel araştırmalarda büyük ilgi görmektedir. Meyve gövdelerinin pas kahverengisi rengi, sert ve dayanıklı yapısı ile lamel, gözenek ya da labirent arasında değişebilen alt yüzeyi cinsin genel tanıma özellikleridir. Kahverengi çürüklük sonucu oluşan kalıntılar orman toprağında uzun süre kalarak humus birikimine katkıda bulunur.

Kuzey Yarımküre’nin ılıman ve serin bölgelerinde geniş yayılışlıdır ve yıl boyunca görülebilir. Doğal ormanlarda önemli bir ayrıştırıcıdır, ancak açıkta kalan ahşap yapılarda, çitlerde, direklerde ve köprülerde ciddi zarar verebilir. Sert yapısı nedeniyle yenmez.