Geastrum rufescens

Geastrum rufescens, Geastraceae familyasına bağlı Geastrum cinsinden bir toprak yıldızı türüdür. Adı, meyve gövdesinin özellikle yaşlandıkça ya da zedelendiğinde kazandığı pembemsi ve kızılımsı tonlara işaret eder. Toprak yıldızları, olgunlukta yıldız gibi açılan dış kabukları ve ortadaki spor keseleriyle kolayca tanınan bir mantar grubudur.

Genç meyve gövdesi yarı gömülü, soğanı andıran yuvarlak bir yapıdadır. Olgunlaştığında dış kabuk genellikle altı ile dokuz arasında kola yarılır ve kollar dışa doğru kıvrılarak yere yayılır. Kolların iç yüzü etli bir tabakayla kaplıdır; bu tabaka krem, pembemsi ya da kızıl kahverengi tonlarda olabilir. Ortadaki spor kesesi soluk renkli, sapsız ya da çok kısa saplıdır ve tepesindeki ağız lifsi, belirsiz sınırlıdır.

Saprotrof bir türdür; yaprak döken ve iğne yapraklı ağaçların bulunduğu ormanlarda, çalılıklarda ve yaprak döküntüsünün bol olduğu topraklarda gelişir. Organik maddeyi ayrıştırarak orman ekosistemindeki besin döngüsüne katkıda bulunur. Sporlar, kesenin üzerine düşen yağmur damlaları veya başka darbelerle ağızdan toz halinde dışarı atılır ve rüzgârla yayılır.

Geastrum cinsi dünya genelinde yüzden fazla tür içerir ve bu türler eskiden puf mantarlarıyla birlikte “karın mantarları” adı verilen yapay bir grupta sınıflandırılırdı. Günümüzde yapılan moleküler çalışmalar, toprak yıldızlarının ayrı bir takım olan Geastrales içinde yer aldığını göstermiştir. Türlerin ayrımında dış kabuğun kaç kola yarıldığı, kolların duruşu, spor kesesinin saplı ya da sapsız oluşu ve tepedeki ağzın yapısı başlıca ölçütlerdir. Kesin teşhis için çoğu zaman spor süsleri gibi mikroskobik özellikler de incelenir.

Avrupa başta olmak üzere Kuzey Yarımküre’nin ılıman bölgelerinde kaydedilmiştir. Meyve gövdeleri sonbaharda belirgin hale gelir, kuruduktan sonra da uzun süre yerinde kalabilir. Benzer türlerle karıştırılabildiğinden kesin teşhis için kesenin ağız yapısı ve dış kabuğun renk değişimi dikkatle incelenmelidir. Yemeklik değeri yoktur.