Ficus carica subsp. carica

Ficus carica subsp. carica, dutgiller (Moraceae) familyasından incir bitkisinin kültür formlarını da içeren tip alt türüdür. Ficus cinsi çoğu tropik bölgelerde yaşayan yüzlerce türü kapsayan çok büyük bir cinstir; incir ise Akdeniz iklimine uyum sağlamış ve en eski kültür bitkilerinden biri olan türüdür.

İncir, genellikle 3–10 metre boylanabilen, geniş tepeli, yaprak döken bir ağaç ya da çok gövdeli bir çalıdır. Kabuğu gri ve düzdür. Yaprakları büyük, kalın, pürüzlü ve genellikle üç ile beş derin loba ayrılmıştır. Bitkinin tüm kısımları yaralandığında beyaz, yapışkan bir süt salgılar; bu süt deride tahriş ve güneş ışığıyla birlikte yanık benzeri lekelere yol açabilir.

İncirin en ilginç özelliği çiçek yapısıdır. Çiçekler, sikonyum adı verilen, içi boş, armut biçimli bir yapının iç yüzeyine dizilmiştir ve dışarıdan görünmez. Yabani incirde tozlaşma, incir arısı (Blastophaga psenes) ile kurulan özel bir ortak yaşam ilişkisiyle gerçekleşir. Yaygın kültür çeşitlerinin bir kısmı tozlaşmaya gerek duymadan meyve bağlar; bazı çeşitlerde ise erkek incir (ilek) dalları ağaçlara asılarak tozlaşma sağlanır. Bu uygulama Türkiye’de ilekleme olarak bilinir.

İncirin anavatanı Batı Asya ve Doğu Akdeniz bölgesidir. Kuraklığa dayanıklıdır ve kayalık yamaçlarda, duvar diplerinde, dere kenarlarında yabani olarak da yetişebilir. Türkiye dünyanın en büyük incir üreticilerinden biridir; özellikle Ege Bölgesi’nde yetiştirilen kuru incir önemli bir ihraç ürünüdür. Taze ve kuru olarak tüketilen meyvesinden reçel, pekmez ve tatlılar yapılır. Olgun meyveler kuşlar, yarasalar ve birçok böcek için de değerli bir besin kaynağıdır.