Exeurytoma kebanensis (Doganlar, 2005)

Exeurytoma kebanensis, zarkanatlılar (Hymenoptera) takımının Eurytomidae ailesine bağlı küçük bir arı türüdür. Tür Doganlar, 2005 tarafından tanımlanmıştır. Exeurytoma, Eurytoma cinsine yakın akraba olan ve az sayıda tür içeren bir cinstir. Üyeleri ailenin genel görünümünü taşır: koyu renkli, kaba noktalı toraksa sahip, birkaç milimetre boyunda küçük arılardır. Cins içindeki türlerin ayrımı ayrıntılı morfolojik incelemeyi gerektirir.

Adı, Elazığ'daki Keban bölgesine atıfta bulunur ve Türkiye'den tanımlanmış bir türdür. Eurytomidae ailesi, Chalcidoidea üst ailesine bağlı, dünya genelinde yaklaşık 1.500 türü bilinen bir küçük arı grubudur. Ailenin üyeleri çoğunlukla 2–6 mm boyunda, genellikle siyah ve mat renkli, toraksı kaba noktalı ve iri çukurcuklarla kaplı böceklerdir. Metalik parıltının çoğunlukla bulunmaması ve kambur görünümlü toraks, onları diğer kalkidoid ailelerinden ayırmaya yardımcı olur.

Aile, beslenme biçimi bakımından oldukça çeşitlidir: bazı türler bitki tohumlarının ve gal dokularının içinde gelişen fitofaglardır, bazıları ise başka böceklerin larvalarında parazitoit olarak yaşar. Dişiler, ince yumurta koyma boruları ile yumurtalarını tohum, gal ya da konak böceğin bulunduğu dokunun içine bırakır. Larvalar burada beslenerek gelişir, pupa evresini de genellikle aynı yerde geçirir; erginler dokuyu delerek dışarı çıkar. Türün yakın akrabaları genellikle belirli bitki gruplarına ya da belirli konak böceklere bağlı yaşar ve erginler yaz aylarında, konaklarının ya da besin bitkilerinin uygun evrede olduğu dönemde ortaya çıkar.

Doğadaki rolleri bakımından bu küçük arılar önemlidir. Parazitoit türler gal arıları, gal sinekleri, kınkanatlılar ve diğer böceklerin popülasyonlarını sınırlayarak doğal denge içinde yer alır; tohumla beslenen türler ise bazı kültür bitkilerinde ve yem bitkilerinde ürün kaybına yol açabilir. Küçük boyları nedeniyle tür düzeyinde tanımlanmaları zordur ve çoğunlukla mikroskop altında, konak ya da besin bitkisi bilgisiyle birlikte yapılır. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar; sokmazlar ve zehirli değildirler.