Eurytoma plotnikovi (Nikol´skaya, 1934)

Eurytoma plotnikovi, zarkanatlılar (Hymenoptera) takımının Eurytomidae ailesine bağlı küçük bir arı türüdür. Tür Nikol´skaya, 1934 tarafından tanımlanmıştır. Eurytoma, ailenin en kalabalık cinsidir ve dünya genelinde birkaç yüz tür içerir. Cinsin üyeleri genellikle tamamen siyah, kaba noktalı vücutlu, kısa ve tıknaz yapılı arılardır; erkeklerin antenleri çoğunlukla uzun kıllı ve boğumlu bir görünüm taşır, dişilerin karın kısmı ise yandan basık ve sivri uçludur.

Antepfıstığının en önemli zararlılarından biridir. Dişi, henüz yumuşak olan meyvenin içine yumurtasını bırakır; larva gelişmekte olan tohumla beslenir ve meyveyi içten boşaltır. Kışı meyve içinde larva olarak geçirir. Orta Asya, Orta Doğu ve Akdeniz'in doğusundaki fıstık yetiştirilen bölgelerde yayılış gösterir ve Güneydoğu Anadolu'daki fıstık bahçelerinde iyi bilinen bir zararlıdır. Eurytomidae ailesi, Chalcidoidea üst ailesine bağlı, dünya genelinde yaklaşık 1.500 türü bilinen bir küçük arı grubudur. Ailenin üyeleri çoğunlukla 2–6 mm boyunda, genellikle siyah ve mat renkli, toraksı kaba noktalı ve iri çukurcuklarla kaplı böceklerdir. Metalik parıltının çoğunlukla bulunmaması ve kambur görünümlü toraks, onları diğer kalkidoid ailelerinden ayırmaya yardımcı olur.

Aile, beslenme biçimi bakımından oldukça çeşitlidir: bazı türler bitki tohumlarının ve gal dokularının içinde gelişen fitofaglardır, bazıları ise başka böceklerin larvalarında parazitoit olarak yaşar. Dişiler, ince yumurta koyma boruları ile yumurtalarını tohum, gal ya da konak böceğin bulunduğu dokunun içine bırakır. Larvalar burada beslenerek gelişir, pupa evresini de genellikle aynı yerde geçirir; erginler dokuyu delerek dışarı çıkar. Türün yakın akrabaları genellikle belirli bitki gruplarına ya da belirli konak böceklere bağlı yaşar ve erginler yaz aylarında, konaklarının ya da besin bitkilerinin uygun evrede olduğu dönemde ortaya çıkar.

Doğadaki rolleri bakımından bu küçük arılar önemlidir. Parazitoit türler gal arıları, gal sinekleri, kınkanatlılar ve diğer böceklerin popülasyonlarını sınırlayarak doğal denge içinde yer alır; tohumla beslenen türler ise bazı kültür bitkilerinde ve yem bitkilerinde ürün kaybına yol açabilir. Küçük boyları nedeniyle tür düzeyinde tanımlanmaları zordur ve çoğunlukla mikroskop altında, konak ya da besin bitkisi bilgisiyle birlikte yapılır. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar; sokmazlar ve zehirli değildirler.