Echinops microcephalus

Echinops microcephalus, papatyagiller (Asteraceae) familyasının Echinops cinsine bağlı, dikenli ve çok yıllık bir otsu bitkidir. Bu cinsin üyeleri, çok sayıda tek çiçekli küçük başçığın bir araya gelmesiyle oluşan küre biçimli çiçek toplarıyla tanınır ve halk arasında genellikle top dikeni olarak bilinir. Tür adı, Yunanca küçük baş anlamına gelir ve görece küçük çiçek toplarına işaret eder.

Bitki dik, dallanan ve genellikle tüylü bir gövdeye sahiptir. Yaprakları derin biçimde parçalı, sert ve dikenli kenarlıdır; alt yüzleri cinsin birçok üyesinde olduğu gibi açık renkli ve keçemsi tüylüdür. Dal uçlarında bulunan küresel çiçek toplulukları cinsin birçok türüne göre daha küçüktür ve mavi ya da beyazımsı mavi tonlardadır. Her başçık tek bir tüp çiçek içerir ve dikenli, ince brakteler tarafından sarılır.

Echinops türleri genel olarak kuru, güneşli ve taşlı yerleri sever; bozkırlarda, kayalık yamaçlarda, yol kenarlarında ve bozulmuş otlaklarda görülür. Çiçeklenme yaz aylarında gerçekleşir. Çiçek toplulukları arılar, bombus arıları, kelebekler ve diğer tozlayıcılar için önemli bir nektar kaynağıdır. Derin ve güçlü kökleri bitkinin uzun kurak dönemlere dayanmasını sağlar; dikenli yapısı ise otlayan hayvanlara karşı koruma sağlar.

Tür, Balkanlar ve Doğu Akdeniz bölgesinde yayılış gösterir. Echinops cinsi dünyada yüzü aşkın türle temsil edilir ve en büyük çeşitliliğe Akdeniz havzası, Batı ve Orta Asya ile Afrika'nın kurak bölgelerinde ulaşır. Anadolu da bu cins açısından zengin bir bölgedir. Cinsin bazı üyeleri süs bitkisi olarak yetiştirilir. Papatyagiller, dünyanın en büyük çiçekli bitki familyalarından biridir ve yirmi binden fazla türü kapsar. Bu familyada tek bir çiçek gibi görünen başçık, aslında çok sayıda küçük çiçeğin bir araya gelmesiyle oluşan bir çiçek topluluğudur.