Dorcadion janatai (Kadlec, 2006)

Dorcadion janatai, uzun antenli böcekler ailesi Cerambycidae içinde, Lamiinae alt ailesine bağlı Dorcadion cinsinin bir türüdür. Kadlec tarafından 2006 yılında bilimsel olarak tanımlanmıştır. Bu cinsin üyeleri, ailenin büyük kısmından farklı olarak uçamayan ve yaşamını yerde geçiren böceklerdir; bu nedenle halk arasında zaman zaman "toprak teke böceği" olarak da anılırlar.

Dorcadion türleri küçük ile orta boy arasında, sağlam yapılı, yuvarlakça gövdeli kınkanatlılardır. Kaynaşmış kanat örtüleri ve körelmiş uçuş kanatları onları yerde yürüyerek yaşamaya mahkûm eder. Gövde rengi genellikle koyudur; üzerinde açık renkli tüylerin oluşturduğu çizgiler, bantlar ya da kadifemsi bir örtü bulunur. Erkekler çoğunlukla dişilerden daha ince yapılıdır ve desenleri de farklı olabilir. Tüylenme yaşla aşınabildiğinden, eski bireylerde desen soluklaşabilir; bu da türlerin arazide ayırt edilmesini zorlaştırır.

Cinsin üyeleri ağaçlık alanlardan çok açık arazileri tercih eder: step, kserofitik çayır, taşlık yamaç ve yüksek dağ çayırları başlıca yaşam alanlarıdır. Erginler kısa bir dönemde, çoğunlukla ilkbaharda ortaya çıkar ve çiftleşme bu dönemde gerçekleşir. Beslenme hem erginde hem larvada otsu bitkilere, özellikle buğdaygillere dayanır; larvalar toprak içinde köklerle beslenerek gelişimini tamamlar. Uçamadıkları için yayılma yetenekleri sınırlıdır ve bu durum, birbirinden yalıtılmış dağlarda ve platolarda çok sayıda yerel tür ile alt türün oluşmasına yol açmıştır.

Dorcadion cinsi Palearktik bölgeye özgüdür ve yüzlerce tür ile alt türü kapsar. Cinsin en büyük çeşitliliği Anadolu, Balkanlar, Kafkasya ve Orta Asya'nın kurak bölgelerinde görülür; Türkiye bu cinsin dünyadaki en önemli çeşitlilik merkezlerinden biridir ve pek çok tür dar bir alana yayılış gösterir. Dar yayılışlı türler, mera bozulması, aşırı otlatma, tarım alanlarının genişlemesi ve yapılaşma gibi etkilere karşı hassastır. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmayan bu böcekler, bozkır ekosistemlerinin önemli bir parçası ve biyolojik çeşitlilik çalışmaları için değerli göstergelerdir.