Diplocolenus abdominalis (Fabricius, 1803)

Diplocolenus abdominalis, yarım kanatlılar (Hemiptera) takımının yaprak pireleri ya da cikadellidler olarak bilinen Cicadellidae ailesine ait küçük bir böcek türüdür. Tür Fabricius tarafından 1803 yılında bilim dünyasına tanıtılmıştır. Yaygın bir Türkçe adı bulunmayan bu tür, hakkında ayrıntılı biyolojik çalışmaların az olduğu, çoğunlukla fauna listelerinde yer alan türlerdendir.

Diplocolenus cinsi, Deltocephalinae alt ailesinin Paralimnini oymağına bağlı bir yaprak piresi cinsidir. Cinsin üyeleri genellikle 3–5 mm boyunda, sarımsı, kahverengimsi ya da yeşilimsi temel renkli, kimi zaman koyu desenli böceklerdir. Bu türler başta buğdaygiller olmak üzere otsu bitkilerle beslenir ve özellikle dağ çayırları, meralar ve bozkırlar gibi açık otlu habitatlarda yaşar. Cinsin pek çok türü yüksek rakımlı alanlara bağlıdır ve sınırlı bölgelerden bilinir.

Cicadellidae, dünyada 20.000'den fazla tanımlanmış türüyle böcekler içindeki en kalabalık ailelerden biridir. Ağustosböcekleriyle aynı takımda yer alan bu küçük böcekler, sokucu-emici ağız parçalarıyla bitki özsuyunu veya yaprak hücrelerinin içeriğini emerek beslenir. Arka bacaklarının kaval kemiği üzerindeki dikenli sıralar ailenin en belirgin tanı özelliğidir; tehlike anında bu güçlü bacaklarla ani sıçrayışlar yapar, ardından kısa mesafeler uçarlar. Yaşam döngüsü yarım başkalaşımlıdır: dişiler yumurtalarını yumurta koyma borusuyla bitki dokusunun içine bırakır, yumurtadan çıkan ve erginlere benzeyen kanatsız nimfler birkaç gömlek değiştirerek ergin olur. Ilıman bölgelerde türlerin çoğu yılda bir ya da iki döl verir; kışı genellikle yumurta evresinde geçirirler. Sıcak ve kuru ortamlarda bu sayı artabilir.

Cinsin türleri Palearktik bölgede, Avrupa'dan Kafkasya, Anadolu, İran ve Orta Asya'ya kadar yayılış gösterir; Anadolu ve İran dağları cinsin tür çeşitliliği açısından önemli bölgeler arasındadır. Cikadellidler kuşlar, örümcekler, avcı böcekler ve parazitoit arılar için önemli bir besin kaynağıdır ve otsu bitki örtüsünün böcek topluluklarında sayıca baskın gruplardan birini oluşturur. Bazı akrabaları bitki virüsleri ve fitoplazmalar taşıyarak tarımda zarara yol açabilir; ancak türlerin büyük çoğunluğunun ekonomik önemi yoktur ve insanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar. Kesin tür tanısı çoğunlukla erkek eşey organlarının mikroskop altında incelenmesini gerektirir.