Dibrachys palandoekenus (Doganlar, 1987)

Dibrachys palandoekenus, zar kanatlılar (Hymenoptera) takımının Pteromalidae ailesine ait küçük bir parazitoit arı türüdür. Tür 1987 yılında Doğanlar tarafından tanımlanmıştır; tür adı Erzurum'daki Palandöken Dağları'na atıfta bulunur.

Dibrachys cinsi, çok çeşitli böceklerin pupa ve prepupa evrelerinde gelişen, ev sahibi seçiminde geniş yelpazeye sahip parazitoit türleri kapsar. Bazı türleri başka parazitoitlerin üzerinde gelişen ikincil parazitoitler (hiperparazitoit) olarak da bilinir.

Pteromalidae, kalsit arıları (Chalcidoidea) üst ailesinin en büyük ailelerinden biridir ve dünya genelinde binlerce türü kapsar. Üyeleri genellikle birkaç milimetreyi geçmeyen küçük arılardır; vücutları çoğunlukla metalik yeşil, mavi ya da bronz parıltılıdır, kanat damarlanmaları oldukça indirgenmiştir ve antenleri dirsekli yapıdadır. Bu küçük boyutları nedeniyle doğada çoğu zaman gözden kaçarlar ve türlerin tanımlanması mikroskop altında ayrıntılı inceleme gerektirir.

Ailenin büyük bölümü parazitoit yaşam sürer: dişiler yumurta borusuyla ev sahibi böceğin larva, pupa ya da yumurtasına veya onun yakınına yumurta bırakır, larva da ev sahibini tüketerek gelişir. Ev sahipleri arasında kın kanatlılar, pullu kanatlılar, sinekler ve gal yapan böcekler bulunur. Bu özellikleri nedeniyle birçok pteromalid tarım ve orman zararlılarının doğal düşmanı olarak önem taşır ve bazıları biyolojik mücadelede kullanılır.

Erginler genellikle kısa ömürlüdür ve nektar, bal özü ya da ev sahibinin vücut sıvılarıyla beslenebilir. İnsanlara zararsızdırlar; sokmazlar ve gündelik yaşamda fark edilmezler. Ekosistemlerde böcek popülasyonlarını dengeleyen önemli doğal düzenleyiciler arasında yer alırlar. Ev sahibi böceklerin yoğun olduğu dönemlerde sayıları artar ve zararlı salgınlarının kendiliğinden sönümlenmesine katkıda bulunurlar. Tarım ve orman alanlarında geniş spektrumlu böcek ilaçlarının aşırı kullanımı, bu yararlı arıların popülasyonlarını olumsuz etkileyebilir.