Cystodermella granulosa

Cystodermella granulosa, Agaricales takımında yer alan, küçük ile orta boylu, şapkalı ve lamelli bir mantar türüdür. Eskiden Cystoderma cinsi içinde değerlendirilen bu tür, spor özelliklerindeki farklılıklar nedeniyle Cystodermella cinsine aktarılmıştır. Cinsin üyeleri şapka ve sapın alt kısmını kaplayan taneli, unsu bir örtüyle tanınır.

Şapkası genç dönemde yarım küre biçiminde, sonra yayvanlaşır; rengi kırmızımsı kahverengi ile pas kahverengisi arasında değişir ve yüzeyi ince taneciklerle kaplıdır. Lameller beyazımsı ya da krem renklidir. Sap ince olup üst kısmı açık renkli ve düzgün, alt kısmı ise şapkaya benzer renkte taneli bir kılıfla örtülüdür; iki bölgenin sınırında belirsiz bir halka izi bulunabilir. Spor izi beyazdır.

Bu tür genellikle iğne yapraklı ormanlarda, yosunlar arasında, iğne yaprak döküntüsü üzerinde ve bazen funda alanlarında yetişir. Ölü organik maddeyi ayrıştırarak beslenen bir saprotroftur ve meyve gövdelerini çoğunlukla sonbaharda oluşturur. Tek tek ya da küçük gruplar halinde bulunur.

Cystodermella granulosa, Avrupa'nın ılıman ve kuzey bölgelerinde ve Kuzey Amerika'da kaydedilmiştir. Küçük boyutu ve düşük besin değeri nedeniyle yenen bir mantar olarak değerlendirilmez. Benzer görünüşlü pek çok küçük mantar bulunduğundan doğru teşhis için şapka örtüsünün yapısı ve mikroskobik özellikler incelenmelidir. Bu tür mantarlar orman toprağında besin döngüsüne katkıda bulunan önemli ayrıştırıcılardır.

Agaricales takımı, şapkalı ve lamelli mantarların büyük çoğunluğunu içeren, dünya genelinde on binlerce tür barındıran geniş bir gruptur. Bu takımın üyeleri sporlarını şapkanın alt yüzündeki lameller üzerinde bulunan bazidyumlarda üretir ve spor izinin rengi, şapka örtüsünün yapısı ve sporların mikroskobik özellikleri teşhiste temel ölçütler arasında yer alır. Ayrıştırıcı türler, yaprak ve iğne döküntüsünün parçalanmasını sağlayarak orman toprağının oluşumuna ve bitkilerin ihtiyaç duyduğu besinlerin yeniden kullanılabilir hale gelmesine önemli katkıda bulunur.