Cychrus aeneus ayderenus

Cychrus aeneus ayderenus, kınkanatlılar takımının (Coleoptera) yer böcekleri ailesine (Carabidae) bağlı Cychrus cinsinde yer alan Cychrus aeneus türünün bir alt türüdür. Cychrus aeneus, Kafkasya ve Kuzeydoğu Anadolu'nun nemli dağ ormanlarından bilinen bir türdür; bu alt türün adı Rize'deki Ayder yöresine gönderme yapar.

Cychrus cinsinin üyeleri, dar ve uzun bir baş ile göğüs kısmına karşılık geniş, kubbemsi kanat örtülerine sahip, genellikle siyah ya da metalik bronz tonlu böceklerdir. Bu yapı, sümüklü böcek ve salyangozlarla beslenmeye uyum sağlamıştır: böcek dar başını salyangoz kabuğunun içine sokarak avını yiyebilir. Uçamazlar; arka kanatları körelmiştir ve kanat örtüleri çoğunlukla birbirine kaynaşmıştır. Rahatsız edildiklerinde ses çıkarabilir ve kötü kokulu savunma salgıları bırakabilirler.

Bu böcekler genellikle nemli ormanlarda, yaprak döküntüsü, yosun ve devrik ağaç gövdeleri arasında yaşar; geceleri etkin olup gündüzleri taş ve kütük altlarında saklanır. Larvaları da yırtıcıdır ve toprakta yumuşak gövdeli omurgasızlarla beslenir. Uçamadıkları için dağlık bölgelerde birbirinden yalıtılmış popülasyonlar oluştururlar; bu durum çok sayıda yerel alt türün tanımlanmasına yol açmıştır. İnsanlar için tehlikeli değildirler ve bahçe zararlısı salyangozları azaltmalarıyla faydalı sayılırlar. Erginler uzun ömürlü olabilir ve birkaç üreme mevsimi boyunca yaşayabilir; dişiler yumurtalarını tek tek nemli toprağa bırakır.

Alt tür düzeyindeki ayrımlar genellikle vücut büyüklüğü, kanat örtülerinin yüzey yapısı, renk tonu ve erkek üreme organındaki küçük farklılıklara dayanır; bu nedenle güvenilir tanı uzman incelemesi gerektirir ve bazı alt türlerin geçerliliği araştırmacılar arasında hâlâ tartışılmaktadır. Dar yayılışlı dağ popülasyonları, orman habitatlarının bozulmasına karşı duyarlıdır.