Ctenophthalmus friedericae (Peus, 1977)

Ctenophthalmus friedericae, pireler takımına (Siphonaptera) ait Ctenophthalmidae familyasının Ctenophthalmus cinsinde yer alan bir pire türüdür. Tür, Peus, 1977 tarafından bilim dünyasına tanıtılmıştır. Çoğu akrabası gibi küçük memelilerin dış asalağıdır ve ayrıntılı bilgilerin büyük kısmı uzman entomolojik ve parazitolojik çalışmalara dayanır.

Cinsin üyeleri küçük, kanatsız ve yanlardan basık böceklerdir; erişkinlerin boyu çoğunlukla birkaç milimetreyi geçmez. Vücut sert, açık ya da koyu kahverengi bir kitin örtüyle kaplıdır ve konakçının kılları arasında kolayca ilerlemeye uygundur. Ctenophthalmus türlerinde başın alt kenarında genellikle üç dişten oluşan yanak tarağı ve ön göğüs halkasında bir sıra koyu, yassı dikenden oluşan pronotal tarak bulunur. Gözler körelmiştir ya da hiç yoktur; bu durum, yaşamlarının büyük bölümünü karanlık yuvalarda geçiren pirelere özgü bir uyumdur.

Yaşam döngüsü yumurta, larva, pupa ve erişkin evrelerinden oluşan tam başkalaşım şeklindedir. Larvalar kan emmez; yuvanın tabanındaki organik maddelerle, deri döküntüleriyle ve erişkin pirelerin bıraktığı kan içerikli dışkıyla beslenir. Pupa evresi ipeksi bir koza içinde geçer ve erişkin, çoğu zaman konakçının yaklaştığını gösteren titreşim ya da sıcaklık gibi uyarılarla kozadan çıkar.

Bu grubun pireleri kemirgenler, sivri fareler ve benzeri küçük memelilerin yuvalarıyla sıkı bir ilişki içindedir. Yuva pireleri olarak konakçı üzerinde kısa süre kalır, aradaki zamanı yuvada geçirirler. Konakçı tercihleri türlere göre değişir; bazıları birkaç yakın konakçıya bağlıyken bazıları farklı küçük memelilerde bulunabilir. Doğal ekosistemde konakçı popülasyonlarının bir parçası olarak yaşarlar ve kemirgenler arasında dolaşan mikroorganizmaların araştırılmasında incelenen gruplar arasındadırlar.

Cins, Palearktik bölgede özellikle zengindir ve tür ile alt tür sayısı yüzleri bulur. Pek çok tür dar bir coğrafi alana ya da belirli dağ sistemlerine sınırlıdır; bu durum, konakçılarının yerleşik yaşamı ve yuvaya bağlı biyolojileriyle açıklanır. Türkiye ve çevresi, Avrupa ile Asya arasındaki geçiş konumu nedeniyle bu cins bakımından çeşitlilik gösteren bölgeler arasında yer alır.