Crataegus pentagyna

Crataegus pentagyna, gülgiller (Rosaceae) familyasının alıç olarak bilinen Crataegus cinsine ait, yaprak döken bir çalı ya da küçük ağaç türüdür. Tür adı olan pentagyna, beş dişi organlı anlamına gelir; çiçeklerinde genellikle dört ile beş dişicik borusu bulunur ve meyvelerinde buna karşılık gelen sayıda çekirdek yer alır.

Bitki genellikle birkaç metre boylanır; dalları seyrek, kısa ve sağlam dikenlidir. Yaprakları derin loblu, kenarları dişli ve genellikle koyu yeşil renklidir. Çiçekler beyaz, beş taç yapraklıdır ve ilkbahar sonunda dalların ucunda yoğun, şemsiyemsi salkımlar oluşturur. Meyveleri küçük, yuvarlak ya da hafif oval, olgunlukta koyu mor ile siyahımsı renklidir; bu koyu renkli meyveler türü kırmızı meyveli alıçlardan ayırmaya yardımcı olur.

Tür orman kenarlarında, açık meşe ormanlarında, çalılıklarda, dere boylarında ve tarla kenarlarında yetişir. Çiçekleri arılar ve diğer böceklerce tozlaşır. Meyveler sonbaharda olgunlaşır ve kuşlar ile memeliler tarafından yenir; tohumların yayılması büyük ölçüde bu hayvanlar aracılığıyla gerçekleşir.

Crataegus pentagyna, Güneydoğu Avrupa, Balkanlar, Kafkasya, Anadolu ve İran'ın kuzeyini kapsayan bir alanda yayılış gösterir ve Türkiye'de de bulunur. Meyveleri yenebilir ve yöresel olarak taze ya da kurutularak tüketilir. Alıç türleri, halk hekimliğinde özellikle kalp ve dolaşım sistemine yönelik kullanımlarıyla bilinir. Sık ve dikenli yapısı nedeniyle kuşlar için iyi bir yuva ve barınak sağlar.