Coprinellus radians

Coprinellus radians, Basidiomycota şubesinin Agaricales takımına bağlı Psathyrellaceae familyasından, Coprinellus cinsine ait bir şapkalı mantar türüdür. Bu cinsin üyeleri eskiden geniş anlamıyla Coprinus cinsi içinde değerlendirilen ve halk arasında mürekkep mantarları olarak bilinen grubun parçasıdır; moleküler çalışmalar sonucunda ayrı bir cins olarak tanımlanmıştır.

Coprinellus radians, ölü odun üzerinde gelişen küçük ile orta boylu bir türdür. Şapkası sarımsı kahverengi tonlarda, kenara doğru çizgilidir ve gençken açık renkli örtü tanecikleriyle kaplıdır. Türün en dikkat çekici özelliği, mantarın çıktığı odun yüzeyinde turuncu ile pas kahverengisi renkli, halı gibi yayılan yoğun bir hif ağının (ozonyum) bulunmasıdır; bu yapı yakın türlerden ayrımda önemli bir ipucudur. Genellikle yaprak döken ağaçların çürüyen odunu üzerinde, bazen yapılardaki nemli ahşapta görülür. Ilıman Kuzey Yarımküre’de yayılış gösterir.

Coprinellus türleri genellikle küçük ile orta boylu, ince etli, kısa ömürlü mantarlardır. Şapka gençken yumurta ya da çan biçimindedir, yüzeyi çoğu zaman ince taneciklerden, pul ya da tüylerden oluşan bir örtü kalıntısıyla kaplıdır ve kenarı belirgin biçimde çizgilidir. Lameller sık dizilir, olgunlaştıkça koyulaşır; sporlar koyu kahverengi ile siyahımsı renktedir. Birçok türde lameller olgunlukta kısmen kendi kendini sindirerek erir, ancak bu erime gerçek mürekkep mantarlarındaki kadar belirgin olmayabilir. Sap genellikle beyaz, ince ve içi boştur.

Cinsin üyeleri saprotrof yaşar; ölü odun, kütük, bitki artıkları, toprakta gömülü odun parçaları ya da gübre gibi organik maddeleri ayrıştırarak besin döngüsüne katkıda bulunurlar. Kısa ömürlü meyve cisimleri nedeniyle kolayca gözden kaçabilirler. Türlerin kesin ayrımı çoğu zaman örtü kalıntılarının, spor boyut ve şeklinin ve şapka yüzeyindeki hücre yapılarının mikroskopla incelenmesini gerektirir. Bu grubun küçük ve ince etli üyeleri mutfak açısından değersizdir; yakın benzerleriyle karıştırılma olasılığı yüksek olduğundan kesin tanı konmadan hiçbir yabani mantar tüketilmemelidir.