Clitocybula familia

Clitocybula familia, Agaricales takımında yer alan Clitocybula cinsine ait, odun üzerinde yetişen şapkalı bir mantar türüdür. GBIF sınıflandırmasında Marasmiaceae familyası altında gösterilen bu cins, beyaz spor izi veren, ince etli ve genellikle küme hâlinde büyüyen türleri kapsar.

Türün en belirgin özelliği, meyve gövdelerinin çok sayıda bireyden oluşan yoğun kümeler hâlinde, adeta bir aile gibi bir arada çıkmasıdır; tür adı da bu özelliğe gönderme yapar. Şapkalar küçük, genellikle birkaç santimetre çapında, gençken yarım küre, sonra yayvan biçimlidir. Rengi beyazımsı, soluk gri ya da açık bej tonlarındadır. Lamelleri beyaz ve sıktır; sapları ince, uzun, beyazımsı ve tabanda birbirine kaynaşmış olabilir.

Clitocybula familia çürümekte olan odun üzerinde, özellikle iğne yapraklı ağaçların devrilmiş gövdeleri, kütükleri ve kalın dalları üzerinde yetişir. Saprotrof bir mantar olarak ölü odunu ayrıştırır ve ormanlarda odunun parçalanıp toprağa karışmasına katkı sağlar. Meyve gövdeleri yaz sonundan sonbahara kadar görülür. Tür, Kuzey Amerika ve Avrupa'nın serin ılıman ormanlarında bilinir; dağlık bölgelerdeki yaşlı ormanlarda daha sık rastlanır.

Odun üzerinde kümeler hâlinde büyüyen beyazımsı mantarlar arasında birbirine benzeyen pek çok tür vardır ve bu grubun tanımlanması çoğu zaman mikroskobik inceleme gerektirir. Türün besin değeri konusunda güvenilir bilgi bulunmadığından ve küçük beyaz mantarlar zehirli türlerle karıştırılabileceğinden, toplanıp yenmemesi gerekir.

Agaricales takımı, lamelli şapkalı mantarların büyük çoğunluğunu içeren ve dünya genelinde binlerce tür barındıran geniş bir gruptur. Clitocybula cinsi ise az sayıda türden oluşur ve üyeleri dış görünüşleriyle Clitocybe, Collybia ya da Mycena türlerini andırabilir. Ölü odunu ayrıştıran bu tür mantarlar, ormanlarda besin maddelerinin yeniden kullanılmasını sağlar ve yaşlı, doğal ormanların sağlıklı işleyişinin bir parçasıdır. Bu nedenle ölü odunun ormanda bırakılması, bu mantarların korunmasına da katkı sağlar.