Cionura erecta

Cionura erecta, zakkumgiller (Apocynaceae) familyasının Asclepiadoideae alt familyasına bağlı, Cionura cinsinin bilinen tek türüdür. Eski sınıflandırmalarda ipek otugiller (Asclepiadaceae) familyası içinde yer alırdı. Çok yıllık, tabanı odunsulaşan, dik ya da üst kısımları sarılıcı olabilen çalımsı bir bitkidir ve genellikle bir metre civarında ya da daha uzun gövdeler oluşturur.

Yaprakları karşılıklı, saplı, parlak yeşil, kalp biçimli ya da yumurtamsıdır. Bitkinin tüm kısımları kırıldığında bol miktarda beyaz süt özü salgılar. Çiçekleri beyaz, beş parçalı, yıldız biçimli ve hoş kokuludur; yaprak koltuklarından ve dal uçlarından çıkan yoğun şemsiyemsi kümeler halinde açar. Çiçeklenme genellikle ilkbahar sonu ve yaz başında gerçekleşir. Meyveleri iri, iğ biçimli kapsüllerdir; olgunlaştıklarında açılarak ucunda ipeksi beyaz tüyler taşıyan çok sayıda tohumu serbest bırakırlar.

Bitki genellikle kurak ve taşlık yerlerde, dere yataklarında, çakıllı alanlarda, yol kenarlarında ve makilik ya da frigana alanlarında yetişir. Çiçekleri arılar, sinekler ve diğer böcekler tarafından ziyaret edilir; tozlaşma, ailenin karakteristik polen kütleleri (polinyum) aracılığıyla gerçekleşir.

Cionura erecta, Balkanlar'ın güneyi, Ege adaları, Anadolu ve Orta Doğu'yu kapsayan Doğu Akdeniz bölgesinde yayılış gösterir ve Türkiye'nin özellikle güney ve batı kıyı bölgelerinde bilinir. Bitki, süt özü ve diğer kısımlarındaki zehirli bileşikler nedeniyle güçlü biçimde zehirlidir. İnsanlar ve hayvanlar için tehlikelidir; bu nedenle hiçbir kısmı yenmemeli, süt özünün göze ve cilde temasından kaçınılmalıdır.