Cicindela monticola tokatensis (Chaudoir, 1863)

Cicindela monticola tokatensis, Cicindela monticola türünün bir alt türüdür. Tür, kın kanatlılar (Coleoptera) takımının Carabidae (yer böcekleri) familyasına bağlı Cicindelinae alt familyasında yer alan kaplan böceklerindendir. Alt türler genellikle kanat örtüsü desenleri, renk tonu ve coğrafi yayılış bakımından birbirinden ayrılır. Tür Güneydoğu Avrupa ve Anadolu'da, çoğunlukla dağlık bölgelerdeki akarsu kenarlarında, kumlu ve çakıllı kıyılarda görülür.

Kaplan böcekleri ince uzun bacaklı, iri bileşik gözlü ve çok hızlı koşan böceklerdir. Başları göğüs bölgesinden genellikle daha geniştir; güçlü, orak biçimli ve dişli üst çeneleri avlarını yakalamaya uygundur. Cicindela cinsinin üyelerinin sırt yüzü çoğunlukla yeşil, kahverengi, bronz ya da bakır tonlarında metalik bir parlaklık taşır ve kanat örtüleri üzerinde krem ya da beyaz renkli bantlar, lekeler ve hilal biçimli desenler bulunur. Bu desenler türleri ve alt türleri birbirinden ayırmada en önemli özelliklerdendir. Vücut uzunlukları cinsin büyük bölümünde yaklaşık 1–2 santimetre arasındadır.

Erginler gündüz etkindir ve özellikle güneşli, sıcak saatlerde açık, çıplak ya da seyrek bitkili zeminlerde avlanır. Gözle avlanan yırtıcılardır; küçük böcekleri, karıncaları ve diğer eklem bacaklıları kısa ve çok hızlı koşularla yakalarlar. Koşarken çok yüksek hızlara ulaştıkları için zaman zaman durup görüşlerini yeniden toplamak zorunda kalırlar. Tehlike anında kısa mesafeli, alçak uçuşlarla kaçar ve birkaç metre ötede yeniden yere konarlar.

Larvalar toprakta açtıkları dikey tünellerde yaşar. Başlarını tünel ağzında zemin hizasında tutarak pusuya yatar, yakından geçen küçük canlıları ani bir hamleyle yakalayıp tünelin içine çekerler. Larvanın sırtındaki kancalı çıkıntılar onu tünel duvarına tutturur. Gelişme türe ve iklime bağlı olarak bir ile birkaç yıl sürebilir; pupa evresi de toprak içinde geçer. Bu yaşam biçimi nedeniyle kaplan böcekleri belirli toprak yapısına, neme ve tuzluluğa sıkı sıkıya bağlıdır ve yaşam alanlarının bozulmasına karşı duyarlıdır.

Kaplan böcekleri küçük böcek topluluklarını denetleyen yırtıcılar olarak ekosistemde yararlı bir rol üstlenir ve yaşam alanı kalitesinin iyi bir göstergesi olarak kabul edilir. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar; elle tutulduklarında güçlü çeneleriyle hafifçe ısırabilirler. Kumul, kıyı ve dere kenarı gibi yaşam alanlarının yapılaşma, kum alımı ve yoğun insan kullanımıyla bozulması, birçok kaplan böceği türü için başlıca tehdit olarak görülmektedir.