Chlorophyllum rachodes

Chlorophyllum rachodes, Agaricaceae familyasından iri yapılı bir şemsiye mantarıdır. Uzun süre Macrolepiota cinsi içinde değerlendirilmiş, sonradan yapılan moleküler çalışmalarla Chlorophyllum cinsine aktarılmıştır. Halk arasında şemsiye mantarlarıyla birlikte anılır ve kesildiğinde etinin kızarması en tanınır özelliklerinden biridir.

Şapkası gençken yuvarlak ya da fıçı biçimindedir, açıldığında genellikle 5 ile 15 cm çapında, bazen daha geniş olur. Yüzeyi tepede düz, kahverengi bir merkez ve bunun çevresinde kalkık, kaba, kiremit gibi dizilmiş açık kahverengi pullarla kaplıdır. Lamelleri serbest, sık ve beyazdır; spor izi beyaz renktedir. Sapı düz, pürüzsüz ve beyazımsıdır, tabanında belirgin bir yumru bulunur ve üzerinde kaydırılabilen çift katlı bir halka taşır. Ezildiğinde ya da kesildiğinde eti hızla turuncumsu kırmızıya döner.

Saprotrof bir türdür. Yaz sonundan sonbahara kadar iğne yapraklı ve karışık ormanlarda, orman kenarlarında, bahçelerde, kompost yığınlarının çevresinde ve azotça zengin topraklarda, çoğunlukla gruplar halinde çıkar. Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'nın ılıman bölgelerinde yaygın olarak bilinir.

Pek çok kaynakta pişirilerek yenebilen bir tür olarak anılsa da bazı kişilerde mide-bağırsak rahatsızlığına yol açtığı bildirilmiştir; çiğ tüketilmemelidir. Asıl tehlike, yeşil spor izi bırakan zehirli Chlorophyllum molybdites ile ve küçük, ölümcül zehirli Lepiota türleriyle karıştırılma olasılığıdır. Bu nedenle şemsiye görünümlü mantarlar ancak deneyimli kişilerce, spor izi rengi, sap yapısı ve et rengi değişimi gibi özellikler birlikte değerlendirilerek tanımlandıktan sonra toplanmalıdır.