Charthamus dentatus

Carthamus dentatus, papatyagiller (Asteraceae) ailesinin aspir cinsine (Carthamus) ait, dikenli bir tek yıllık otsu bitkidir. Kültür bitkisi aspir (Carthamus tinctorius) ile aynı cinste yer alır.

Bu cinsin üyeleri genellikle dik gövdeli, üst kısımda dallanan, sert ve dikenli yapraklara sahip bitkilerdir. Çiçek başları, dış kısımda yaprak benzeri ve kenarları dikenli zarf yapraklarıyla çevrilidir; bu yapı cins için tipiktir. Tür adı yaprak ve zarf yapraklarının belirgin dişli kenarlarına gönderme yapar. Carthamus dentatus türünde çiçekler genellikle mor ya da pembemsi tonlardadır; bu özellik onu sarı çiçekli akrabalarından ayırmaya yardımcı olur. Çiçeklenme yaz aylarında gerçekleşir.

Kuru, taşlık ve güneşli yamaçlarda, bozkır alanlarında, tarla kenarlarında ve yol boylarında yetişir. Dikenli yapısı nedeniyle otlayan hayvanlar tarafından genellikle tercih edilmez. Çiçekleri arılar başta olmak üzere tozlayıcı böcekleri çeker; tohumları ise kuşlar ve küçük memeliler için besin kaynağı olabilir.

Tür, Balkanlar'dan Batı Asya'ya uzanan Doğu Akdeniz bölgesinde yayılış gösterir ve Türkiye'de de bulunur. Carthamus cinsi, aspirin yağlı tohumları ve boya elde edilen çiçekleri nedeniyle insanlar için ekonomik öneme sahiptir; yabani türler ise kültür aspirinin ıslahı açısından değerli bir genetik kaynak olarak görülür. Bilimsel adı kaynakta Charthamus olarak hatalı yazılmıştır; doğru yazım Carthamus şeklindedir.

Papatyagiller (Asteraceae) ailesi, dünyada yirmi binin üzerinde türüyle çiçekli bitkilerin en büyük ailelerinden biridir. Ailenin ayırt edici özelliği, çok sayıda küçük çiçeğin bir araya gelerek tek bir çiçek gibi görünen başçıklar oluşturmasıdır. Türkiye, iklim ve yer şekli çeşitliliği sayesinde bu aile bakımından son derece zengin bir floraya sahiptir.