Centaurea solstitialis subsp.solstitialis

Centaurea solstitialis subsp. solstitialis, papatyagiller (Asteraceae) ailesinin peygamberçiçekleri cinsine (Centaurea) ait dikenli bir otsu bitkinin tip alt türüdür. Türün adı, çiçeklenmenin yaz gündönümü dönemine denk gelmesinden gelir.

Genellikle bir ya da iki yıllık olan bitki, çoğunlukla 20–80 santimetre boylanan, çok dallı ve grimsi yünlü tüylerle örtülü bir gövdeye sahiptir. Gövde boyunca uzanan dar kanatlar dikkat çekicidir. Çiçek başları sarı renklidir ve her başın çevresindeki dış zarf yaprakları uzun, sert, sarımsı dikenlerle sonlanır. Bu dikenler hem bitkinin kolayca tanınmasını sağlar hem de onu otlayan hayvanlardan korur. Çiçeklenme genellikle yaz başından sonbahara kadar sürer.

Bitki kuru, güneşli ve bozulmuş alanları sever: yol kenarları, terk edilmiş tarlalar, meralar ve ekin alanlarının kıyıları tipik yaşam alanlarıdır. Derin kazık kökü sayesinde yaz kuraklığına dayanıklıdır. Çiçekleri arılar başta olmak üzere birçok böcek tarafından ziyaret edilir ve tohumları rüzgâr, hayvanlar ve insan etkinlikleriyle yayılır.

Türün doğal yayılış alanı Akdeniz havzası ve Batı Asya'dır; Türkiye'de yaygın olarak bulunur. Kuzey ve Güney Amerika ile Avustralya gibi bölgelere taşınmış ve buralarda meraları istila eden önemli bir yabancı ot hâline gelmiştir. Atlar için zehirli olduğu bilinir; uzun süre bu bitkiyle beslenen atlarda ciddi bir sinir sistemi hastalığı ortaya çıkabilir. Dikenleri nedeniyle hayvanlar ve insanlar için mekanik yaralanmalara da yol açabilir.

Centaurea cinsi, dünya genelinde birkaç yüz türle papatyagillerin en kalabalık cinslerinden biridir ve Türkiye, çok sayıda endemik türüyle bu cinsin en önemli çeşitlilik merkezlerinden biri kabul edilir. Cinsin üyeleri, çiçek başlarını çevreleyen zarf yapraklarının uç kısmındaki ekler, dikenler ve saçaklar ile birbirinden ayrılır; bu yapılar tür teşhisinde en önemli özelliklerdir.