Centaurea calcitrapa subsp.calcitrapa

Centaurea calcitrapa subsp. calcitrapa, papatyagiller (Asteraceae) ailesinin Centaurea cinsine ait dikenli bir otsu bitkinin tip alt türüdür. Tür adı, eski savaşlarda kullanılan ayak dikenlerine benzeyen sert dikenli çiçek başlarına gönderme yapar.

Bitki genellikle iki yıllık ya da kısa ömürlü çok yıllık olup çoğunlukla 20–100 santimetre boylanır. Gövdesi çok dallı ve yayvan bir görünüş kazanır; yaprakları derin parçalıdır. En belirgin özelliği, çiçek başlarını çevreleyen zarf yapraklarının uzun, sarımsı ve yıldız gibi dışa doğru açılan sert dikenlerle sonlanmasıdır. Çiçekleri pembeden mora kadar değişen tonlardadır ve yaz boyunca açar.

Kuru, güneşli ve insan etkisi altındaki alanlarda yaşar: yol kenarları, meralar, tarla kıyıları, köy çevreleri ve boş araziler tipik ortamlarıdır. Çiçekleri arılar ve diğer tozlayıcılar için nektar kaynağıdır. Dikenleri nedeniyle otlayan hayvanlar bitkiye pek dokunmaz; bu da aşırı otlatılan meralarda yaygınlaşmasını kolaylaştırır.

Türün doğal yayılış alanı Akdeniz havzası ve Batı Asya'yı kapsar; Türkiye'de de bulunur. Dünyanın başka bölgelerine, örneğin Amerika ve Avustralya'ya taşınmış ve buralarda yabancı ot olarak kabul edilmektedir. Halk arasında genç yapraklarının kimi yörelerde sebze olarak tüketildiği ve geleneksel olarak çeşitli amaçlarla kullanıldığı bilinir. Sert dikenleri nedeniyle elle dokunulurken dikkat edilmelidir.

Centaurea cinsi, dünya genelinde birkaç yüz türle papatyagillerin en kalabalık cinslerinden biridir ve Türkiye, çok sayıda endemik türüyle bu cinsin en önemli çeşitlilik merkezlerinden biri kabul edilir. Cinsin üyeleri, çiçek başlarını çevreleyen zarf yapraklarının uç kısmındaki ekler, dikenler ve saçaklar ile birbirinden ayrılır; bu yapılar tür teşhisinde en önemli özelliklerdir.