Caucalis platycarpos

Caucalis platycarpos, maydanozgiller (Apiaceae) familyasına ait tek yıllık otsu bir bitkidir. Geleneksel olarak tahıl tarlalarına eşlik eden yabani otlardan biri olarak bilinir.

Bitki genellikle 10-40 cm boylanır; gövdesi dik ya da yayvan, dallı ve hafif tüylüdür. Yaprakları ince ve iki-üç kez tüysü parçalıdır. İlkbahar sonu ve yaz aylarında az sayıda ışınlı küçük şemsiyelerde beyaz ya da pembemsi küçük çiçekler açar. En dikkat çekici özelliği meyveleridir: oldukça iri, eliptik meyvelerin kaburgaları boyunca sıralanmış, uçları kancalı uzun dikenler bulunur. Bu dikenler sayesinde meyveler hayvanların tüylerine yapışarak taşınır.

Kireçli topraklı tahıl tarlaları, nadas alanları, bağlar, yol kenarları ve kurak açık yerlerde yetişir. Orta ve Güney Avrupa, Akdeniz havzası ve Batı Asya'da yayılış gösterir. Modern tarım yöntemleri ve herbisit kullanımı nedeniyle Avrupa'nın bazı ülkelerinde belirgin biçimde azalmış ve korunması gereken tarla bitkileri arasında sayılmaya başlanmıştır.

Maydanozgiller (Apiaceae), dünya genelinde yaklaşık 3.700 türü kapsayan büyük bir çiçekli bitki familyasıdır. Familyanın en belirgin özelliği, çiçeklerin şemsiye biçiminde dizildiği bileşik şemsiye (umbella) çiçek durumudur. Gövdeler çoğunlukla içi boş ve boğumludur, yapraklar genellikle derin parçalıdır ve yaprak sapı tabanında gövdeyi saran bir kın bulunur. Meyve, olgunlaşınca iki parçaya ayrılan kuru bir yarık meyvedir. Bitkilerin pek çoğu kendine özgü kokular veren uçucu yağlar içerir.

Familyanın açık, sığ çiçekleri nektarı kolay erişilebilir kıldığından sinekler, arılar, böcekler ve kelebekler gibi çok çeşitli tozlaşıcıyı çeker. Bu yönüyle maydanozgiller, çayır ve kenar ekosistemlerinde böcek çeşitliliğini destekleyen önemli bitkilerdir. Familya havuç, maydanoz, dereotu, kimyon ve anason gibi tanıdık kültür bitkilerini içerdiği gibi, baldıran gibi çok zehirli türleri de barındırır. Bu nedenle yabani maydanozgiller kesin teşhis yapılmadan toplanıp yenmemelidir.