Carpinus betulus

Carpinus betulus (adi gürgen), huşgiller ailesine (Betulaceae) ait, yaprağını döken bir ağaçtır. Genellikle 15–25 metre boylanır. Gövdesi düzensiz ve çoğu zaman yivli, oluklu bir görünümdedir; kabuğu düz ve gri renklidir. Yaprakları yumurta biçimli, kenarları çift dişli ve paralel damarlıdır.

İlkbaharda yapraklanmayla birlikte sarkık erkek ve dişi kediciklerle çiçeklenir. Meyvesi, üç loblu yaprak benzeri bir kanatçığa (brakte) bağlı küçük bir fındıkçıktır; meyveler sonbaharda salkımlar hâlinde sarkar ve rüzgârla dağılır. Gölgeye dayanıklıdır ve kesilmeye iyi dayandığı için çit bitkisi olarak da kullanılır. Odunu çok sert ve ağırdır.

Avrupa’nın büyük bölümünden Anadolu, Kafkasya ve Kuzey İran’a kadar yayılış gösterir. Türkiye’de özellikle Karadeniz ve Marmara bölgelerinde, kayın ve meşe ile karışık ormanlarda yaygındır. Sitede Rize ve Samsun illerinde kaydedilmiştir.