Carduus subsp. nutans

Carduus nutans, sarkık başlı devedikeni ya da eğik başlı devedikeni olarak bilinen, papatyagiller (Asteraceae) familyasından iki yıllık otsu bir bitkidir. Büyük, aşağı doğru eğilen mor çiçek başlarıyla en kolay tanınan devedikenlerinden biridir.

Bitki ilk yıl toprağa yakın, dikenli yapraklardan oluşan bir rozet oluşturur ve kalın bir kazık kök geliştirir. İkinci yıl 40–150 cm boyunda, gövdesi boyunca dikenli kanatlar taşıyan dik bir gövdeye ulaşır. Yaprakları derin loblu, koyu yeşil ve kenarları sert dikenlidir. Çiçek başları 3–7 cm çapında, uzun ve çoğu zaman yapraksız sapların ucunda tek tek bulunur ve genellikle sarkık durur. Çiçek başını saran geniş, sivri uçlu pullar geriye doğru kıvrılır. Çiçekler mor-kırmızı renklidir ve yaz boyunca açar.

Tür meralar, yol kenarları, terk edilmiş tarlalar, kurak yamaçlar ve bozulmuş açık alanlarda yaygındır. Dikenli yapısı nedeniyle otlayan hayvanlar tarafından yenmez; bu yüzden aşırı otlatılmış alanlarda yoğun topluluklar oluşturabilir. Tek bir bitki binlerce tohum üretebilir; tohumların basit, dallanmamış uçuş tüyleri vardır. Bu özellik Carduus cinsini tüysü uçuş tüylü Cirsium cinsinden ayırır. Çiçekleri arılar ve kelebekler için önemli nektar kaynağıdır.

Doğal yayılışı Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya'dır; Türkiye'de de bulunur ve çeşitli alt türleri tanımlanmıştır. Kuzey Amerika, Avustralya ve Yeni Zelanda'ya taşınmış, buralarda ciddi bir istilacı mera yabani otu hâline gelmiştir. Bu ülkelerde biyolojik mücadele amacıyla tohumlarla beslenen bir hortumlu böcek türü kullanılmıştır.