Carabus torosus jani (Géhin, 1885)

Carabus torosus jani, yer böcekleri (Carabidae) familyasına bağlı Carabus torosus türünün bir alt türüdür ve Géhin tarafından 1885 yılında tanımlanmıştır. Alt türün adı, türün ilk tanımlayıcılarından biri olan İtalyan doğa bilimci Giorgio Jan'ın onuruna verilmiştir. Carabus torosus Balkanlar'dan Anadolu'ya uzanan bir alanda yayılış gösteren iri, koyu renkli bir yer böceğidir.

Carabus cinsinin üyeleri genellikle 2–4 cm boyunda, iri ve uzun bacaklı böceklerdir. Vücut çoğunlukla siyah, koyu mavi, yeşil ya da bakır parıltılıdır; kanat örtüleri (elitra) üzerinde boyuna sırtlar, oluklar veya sıra hâlinde dizilmiş kabarıklar bulunur. Pek çok türde arka kanatlar körelmiştir ve kanat örtüleri birbirine kaynaşmıştır; bu nedenle uçamazlar ve yalnızca yürüyerek, ancak oldukça hızlı hareket ederler.

Bu böcekler gece etkin yırtıcılardır. Gündüzleri taş, kütük, yaprak döküntüsü ve kabuk altlarında saklanır, karanlık çöktüğünde avlanmaya çıkarlar. Başlıca besinleri salyangozlar, sümüklüböcekler, solucanlar, tırtıllar ve başka böcek larvalarıdır. Avlarını güçlü çeneleriyle parçalar, sindirim salgılarını avın üzerine akıtarak dışarıda kısmen sindirirler. Tehdit edildiklerinde arka bölümlerinden keskin kokulu, tahriş edici bir savunma sıvısı püskürtebilirler.

Yaşam döngüsü yumurta, larva, pupa ve ergin evrelerinden oluşur. Dişiler yumurtalarını toprağa bırakır; çıkan larvalar da ergin gibi yırtıcıdır ve toprak yüzeyinde ya da döküntü arasında avlanır. Pupa evresi toprakta geçer. Erginler birden fazla yıl yaşayabilir ve kışı toprakta ya da çürümüş odun içinde geçirirler. Türlerin çoğu ormanlar, çalılıklar, dağ çayırları ve nemli vadiler gibi belirli yaşam alanlarına bağlıdır.

Uçamayan bu böceklerin yayılma yetenekleri sınırlı olduğundan, dağlar ve vadilerle birbirinden ayrılan topluluklar zamanla farklılaşır. Bu yüzden Carabus türlerinin pek çoğu çok sayıda coğrafi alt türe ayrılmıştır ve renk, parlaklık, kanat örtüsü yapısı gibi özellikler bölgeden bölgeye değişir. Anadolu, dağlık yapısı ve çeşitli iklim kuşaklarıyla bu cins açısından zengin bir bölgedir ve birçok yerel form buradan tanımlanmıştır.