Carabus tokatensis kirikensis (Staven, 1995)

Carabus tokatensis kirikensis, Carabidae (yer böcekleri) familyasının Carabus cinsine ait bir böcek alt türüdür. Adını Tokat'tan alan ve Anadolu'da yayılış gösteren Carabus tokatensis türünün coğrafi olarak ayrılmış alt türlerinden biridir. Kınkanatlılar (Coleoptera) takımında yer alan bu alt tür, cinsin diğer üyeleri gibi yerde yaşayan, iri ve yırtıcı bir böcektir; yayılışı türün genel alanı içinde sınırlı bir bölgeyle ilişkilidir.

Bu cinsin üyeleri genellikle iri, uzun bacaklı ve hızlı koşan böceklerdir; vücut boyları türüne göre çoğunlukla 2 ile 4 santimetre arasında değişir. Kanat örtüleri (elitralar) sert, çoğu zaman kaynaşmış durumdadır ve üzerlerinde boyuna çizgiler, sıra hâlinde çukurcuklar ya da kabarcıklar bulunur. Pek çok türde arka kanatlar körelmiştir, bu nedenle uçamazlar. Renkleri siyahtan koyu maviye, yeşile, bakır ve mor tonlarına kadar değişebilir; bazı türlerde belirgin metalik bir parlaklık görülür. Alt türler çoğunlukla renk tonu, elitra yüzeyinin işlenişi ve vücut oranları gibi ince farklarla birbirinden ayrılır.

Carabus türleri yırtıcıdır. Özellikle geceleri etkin olan bu böcekler sümüklü böcekleri, salyangozları, solucanları, tırtılları ve başka böcek larvalarını avlar. Gündüzleri taşların, kütüklerin, devrik ağaçların ya da yaprak döküntüsünün altında saklanırlar. Larvaları da yırtıcıdır ve toprak yüzeyinde avlanır. Yetişkinler tehlike anında arka bedenlerinden keskin kokulu bir savunma salgısı çıkarabilir. Yaşam döngüleri genellikle bir yıl sürer; kışı toprakta, ergin ya da larva evresinde geçirirler.

Uçamayan türlerin dağılma yeteneği sınırlı olduğundan, dağ silsileleri ve vadiler arasında yalıtılmış topluluklar oluşur. Bu durum cinste çok sayıda alt türün ortaya çıkmasına yol açmıştır ve Anadolu ile Kafkasya bu açıdan özellikle zengin bölgelerdir. Tarım zararlılarını ve sümüklü böcekleri tükettikleri için ekosistemde yararlı avcılar olarak kabul edilirler. Dar yayılışlı türler ve alt türler yaşam alanı kaybına, aşırı otlatmaya ve koleksiyon amaçlı toplamaya karşı hassastır. İnsanlar için tehlikeli değildirler; yalnızca elle tutulduklarında savunma salgıları ciltte hafif tahriş ve kötü koku bırakabilir.